Do przetestowania działania serwera DNS w systemach Windows Server można użyć narzędzia nslookup. Jeżeli jako argumentu polecenia użyje się adresu IP, np. nslookup 192.168.1.10, to nastąpi sprawdzenie
A. strefy przeszukiwania wstecz.
B. strefy przeszukiwania do przodu.
C. obu stref przeszukiwania, najpierw wstecz a następnie do przodu.
D. aliasu wprowadzonego dla rekordu adresu domeny.
Polecenie nslookup użyte z adresem IP, na przykład nslookup 192.168.1.10, wykonuje zapytanie odwrotne DNS, czyli sprawdza strefę przeszukiwania wstecz. Chodzi o znalezienie nazwy hosta przypisanej do danego adresu IP. W praktyce serwer DNS szuka rekordu PTR, a dla IPv4 korzysta ze specjalnej przestrzeni nazw in-addr.arpa. Dla adresu 192.168.1.10 zapytanie będzie dotyczyło mniej więcej wpisu 10.1.168.192.in-addr.arpa, czyli adres jest odwracany oktetami. To jest normalne zachowanie DNS i warto je znać, bo często przy diagnostyce sieci myli się sprawdzanie rekordu A z rekordem PTR. Rekord A działa w drugą stronę: nazwa komputera → adres IPv4. Moim zdaniem w administracji Windows Server to jedna z takich rzeczy, które wydają się małe, ale potem bardzo pomagają przy analizie logów, problemów z pocztą, monitoringiem albo identyfikacją komputerów w sieci. Dobra praktyka jest taka, żeby dla ważnych serwerów, drukarek sieciowych i urządzeń infrastrukturalnych utrzymywać poprawne rekordy PTR w strefie przeszukiwania wstecz. Samo utworzenie strefy do przodu nie wystarczy. W konsoli DNS Manager w Windows Server trzeba mieć też odpowiednią strefę reverse lookup zone i wpisy PTR, najlepiej tworzone automatycznie razem z rekordami A, jeśli konfiguracja na to pozwala.
W tym pytaniu łatwo pomylić kierunek działania zapytania DNS. Gdy w nslookup podajesz nazwę, na przykład serwer01.firma.local, wtedy typowo sprawdzana jest strefa przeszukiwania do przodu, bo system próbuje zamienić nazwę hosta na adres IP. Najczęściej chodzi wtedy o rekord A dla IPv4 albo AAAA dla IPv6. Jednak podanie samego adresu IP zmienia sens zapytania: narzędzie próbuje ustalić, jaka nazwa odpowiada temu adresowi, więc korzysta ze strefy przeszukiwania wstecz i rekordu PTR. To nie jest jednoczesne testowanie obu stref. nslookup nie wykonuje automatycznie pełnej diagnostyki całego DNS, tylko wysyła konkretne zapytanie zależne od argumentu. Może się zdarzyć, że administrator najpierw sprawdzi nazwę, potem adres, ale to są dwa osobne testy, nie jedno polecenie sprawdzające wszystko po kolei. Nie chodzi też o alias rekordu domeny. Alias w DNS to zwykle rekord CNAME, który wskazuje jedną nazwę na inną nazwę, a nie służy do zamiany adresu IP na nazwę hosta. To częsty błąd myślowy, bo w potocznym języku mówi się czasem, że komputer ma alias, ale technicznie rekord CNAME działa tylko po stronie nazw. Również strefa przeszukiwania do przodu nie jest tutaj właściwa, bo ona odpowiada za relację nazwa → adres, a nie adres → nazwa. Z mojego doświadczenia warto zapamiętać prostą zasadę: nazwa w poleceniu nslookup oznacza zwykle szukanie rekordu A lub AAAA, a adres IP oznacza szukanie rekordu PTR w strefie wstecznej. W środowisku Windows Server brak takiej strefy albo brak rekordów PTR skutkuje często komunikatem o braku odpowiedzi dla zapytania odwrotnego, mimo że zwykłe rozwiązywanie nazw działa poprawnie.