Które z wymienionych określeń oznacza oprogramowanie złośliwe (ang. malware)?
A. freeware
B. ransomware
C. shareware
D. firmware
Ransomware to właściwe określenie złośliwego oprogramowania, czyli malware. Ten typ programu blokuje dostęp do danych albo szyfruje pliki użytkownika i żąda okupu za ich odblokowanie. W praktyce wygląda to tak, że po infekcji dokumenty, zdjęcia, bazy danych czy zasoby sieciowe stają się nieczytelne, a na ekranie pojawia się komunikat z instrukcją zapłaty. Moim zdaniem to jeden z bardziej niebezpiecznych rodzajów malware, bo uderza bezpośrednio w dostępność danych, a w firmie potrafi zatrzymać pracę całego działu. Dobre praktyki branżowe mówią, żeby stosować aktualizacje systemu i aplikacji, ochronę antymalware lub EDR, zasadę najmniejszych uprawnień, segmentację sieci oraz regularne kopie zapasowe, najlepiej według reguły 3-2-1. Ważne jest też szkolenie użytkowników, bo ransomware często przychodzi przez phishing, załączniki e-mail albo fałszywe strony. Firmware, shareware i freeware to inne pojęcia związane z oprogramowaniem, ale same w sobie nie oznaczają złośliwego programu.
W tym pytaniu łatwo się pomylić, bo kilka odpowiedzi kończy się podobnie i wszystkie jakoś dotyczą oprogramowania. Kluczowe jest jednak to, że malware rozpoznajemy po szkodliwym działaniu i zamiarze autora, a nie po tym, gdzie program jest zapisany albo na jakiej licencji jest rozpowszechniany. Firmware to oprogramowanie wbudowane w urządzenie, na przykład w routerze, dysku SSD, drukarce czy płycie głównej. Odpowiada za podstawową obsługę sprzętu. Owszem, firmware może mieć podatności albo nawet zostać zainfekowany, ale samo słowo firmware nie oznacza złośliwego oprogramowania. Shareware to model dystrybucji aplikacji, zwykle wersja próbna albo ograniczona funkcjonalnie, po której można zapłacić za pełną wersję. Freeware oznacza program udostępniany za darmo, choć niekoniecznie z otwartym kodem źródłowym. Z mojego doświadczenia częsty błąd polega na kojarzeniu darmowości lub nietypowej licencji z zagrożeniem. To nie jest poprawne rozumowanie. Program freeware może być bezpieczny, a płatny program też może zawierać złośliwy komponent, jeśli pochodzi z niepewnego źródła. Ransomware natomiast jest klasycznym malware, bo jego celem jest zaszyfrowanie lub zablokowanie danych i wymuszenie okupu. Przy ocenie takich pojęć warto patrzeć na funkcję i skutki działania programu, a nie tylko na nazwę czy sposób dystrybucji.