Na urządzeniu zasilanym prądem stałym znajduje się przedstawione oznaczenie. Wynika z niego, że urządzenie pobiera moc około
A. 7,5 W
B. 2,5 W
C. 18,75 W
D. 11,0 W
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz EE.08-X-19.06).
Oznaczenie na urządzeniu podaje napięcie zasilania 7,5 V oraz prąd 2,5 A. Symbol linii ciągłej nad przerywaną oznacza prąd stały, czyli DC. Moc pobieraną przez odbiornik oblicza się ze wzoru P = U × I, więc 7,5 V × 2,5 A = 18,75 W. Dlatego poprawna wartość to około 18,75 W. W praktyce takie obliczenie jest bardzo ważne przy dobieraniu zasilacza do urządzenia, np. routera, dysku zewnętrznego, monitora pomocniczego albo ładowarki do sprzętu elektronicznego. Zasilacz powinien mieć takie samo napięcie wyjściowe jak wymagane przez urządzenie, czyli tutaj 7,5 V DC, a jego dopuszczalny prąd powinien być równy lub większy niż 2,5 A. Moim zdaniem to jedna z tych prostych rzeczy, które naprawdę ratują sprzęt przed uszkodzeniem. Dobra praktyka serwisowa mówi, żeby zawsze sprawdzić tabliczkę znamionową, polaryzację wtyku, rodzaj prądu AC/DC i zapas mocy zasilacza, zamiast dobierać go „na oko”.
W tym zadaniu łatwo pomylić napięcie, prąd i moc, bo wszystkie te wartości pojawiają się często na etykietach urządzeń elektronicznych. Napis 7,5 V nie oznacza mocy, tylko napięcie zasilania. To informacja, jakim napięciem stałym trzeba zasilić urządzenie. Z kolei 2,5 A to prąd, czyli maksymalne lub znamionowe natężenie pobierane przez urządzenie podczas pracy. Sama wartość 2,5 nie może być więc odpowiedzią w watach, chyba że ktoś przez przypadek potraktuje ampery jak waty, a to są różne jednostki fizyczne. Wyniki typu 7,5 W albo 11,0 W zwykle biorą się z błędnego przepisania jednej z wartości, zaokrąglania bez sensu albo wykonania nie tej operacji matematycznej, np. dodawania zamiast mnożenia. Przy prądzie stałym moc czynna jest liczona bardzo prosto: P = U × I. Dopiero po przemnożeniu napięcia przez prąd dostajemy waty. Czyli 7,5 V × 2,5 A daje 18,75 W. W serwisie komputerowym i elektronice użytkowej to podstawowa umiejętność, bo źle dobrany zasilacz może się przegrzewać, powodować niestabilną pracę urządzenia, restarty albo nawet uszkodzenie elektroniki. Z mojego doświadczenia warto też pamiętać, że większy dostępny prąd zasilacza nie szkodzi, jeśli napięcie i polaryzacja są poprawne; urządzenie pobierze tyle prądu, ile potrzebuje. Za wysokie napięcie to już zupełnie inna sprawa i może być groźne.