W systemie Windows przeprowadzenie analizy wpływu uruchamianych programów na wydajność komputera jest między innymi możliwe po użyciu polecenia
A. dfrgui.exe
B. iscsicpl.exe
C. taskschd.msc
D. perfmon.msc
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2020 (arkusz EE.08-SG-20.01).
Polecenie perfmon.msc uruchamia Monitor wydajności systemu Windows, czyli narzędzie administracyjne służące do obserwowania i analizowania pracy komputera w czasie rzeczywistym oraz na podstawie zebranych danych. W kontekście pytania chodzi właśnie o ocenę wpływu uruchamianych programów na wydajność, np. zużycie procesora, pamięci RAM, operacji dyskowych, sieci albo kolejek oczekujących na dostęp do zasobów. Z mojego doświadczenia jest to jedno z tych narzędzi, które wygląda trochę staro, ale dalej jest bardzo przydatne w diagnostyce Windows. W Monitorze wydajności można dodawać liczniki, takie jak Processor\% Processor Time, Memory\Available MBytes, PhysicalDisk\Disk Reads/sec czy Process\Working Set, a potem porównać, który proces faktycznie obciąża komputer. Dobrą praktyką branżową jest nie opierać diagnozy tylko na wrażeniu użytkownika typu komputer muli, ale zebrać pomiary, najlepiej w czasie normalnej pracy i pod obciążeniem. perfmon.msc pozwala też tworzyć zestawy modułów zbierających dane, zapisywać logi i analizować trendy. To przydaje się przy szukaniu wąskich gardeł, sprawdzaniu aplikacji startowych, usług działających w tle oraz przy dokumentowaniu problemu przed wymianą sprzętu lub zmianą konfiguracji systemu.
W tym pytaniu łatwo pomylić różne przystawki administracyjne Windows, bo większość z nich ma podobne nazwy zakończone na .msc albo .exe i da się je uruchomić z okna Uruchom. Jednak nie każde narzędzie służy do analizy wydajności. dfrgui.exe otwiera narzędzie optymalizacji dysków, kojarzone dawniej głównie z defragmentacją. Przydaje się ono do konserwacji nośników HDD, a w przypadku SSD raczej do optymalizacji typu TRIM, ale nie pokazuje szczegółowo, jaki wpływ mają uruchomione programy na procesor, pamięć, dysk czy sieć. Można przez to poprawić ogólną kondycję systemu plików, lecz to nie jest narzędzie pomiarowe do analizy aplikacji. iscsicpl.exe dotyczy konfiguracji inicjatora iSCSI, czyli podłączania zdalnych zasobów dyskowych przez sieć IP. To temat bardziej związany z pamięcią masową i sieciami, a nie z lokalnym monitorowaniem obciążenia komputera przez programy. taskschd.msc uruchamia Harmonogram zadań. Tam można sprawdzić zadania automatyczne, które startują o określonej godzinie lub przy logowaniu, więc czasem pośrednio pomaga znaleźć coś podejrzanego, ale sam w sobie nie wykonuje analizy wydajnościowej. Typowy błąd myślowy polega na tym, że jeśli narzędzie jest administracyjne, to od razu uznajemy je za diagnostyczne. W praktyce trzeba patrzeć na funkcję: do pomiarów, liczników i raportów wydajności w Windows używa się perfmon.msc. Dobre podejście technika to najpierw zebrać dane, potem stawiać diagnozę, a nie od razu defragmentować dysk albo wyłączać losowe zadania.