Jak nazywa się współpracujące z monitorami CRT urządzenie wskazujące z końcówką wyposażoną w światłoczuły element, która poprzez dotknięcie ekranu monitora powoduje przesłanie sygnału do komputera, umożliwiając w ten sposób lokalizację kursora?
A. Touchpad.
B. Ekran dotykowy.
C. Pióro świetlne.
D. Trackball.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz E.12-X-19.06).
To urządzenie to pióro świetlne, czyli klasyczne urządzenie wskazujące używane głównie z monitorami CRT. Jego końcówka zawiera element światłoczuły, który reaguje na chwilowe świecenie luminoforu na ekranie kineskopowym. W praktyce komputer, znając sposób odświeżania obrazu w monitorze CRT, potrafił powiązać moment wykrycia światła z konkretnym miejscem na ekranie. Dzięki temu możliwe było wskazanie pozycji kursora lub wybranie elementu interfejsu przez dotknięcie ekranu końcówką pióra. Moim zdaniem to fajny przykład sprzętu, który dobrze pokazuje, jak mocno urządzenia wejścia zależą od technologii wyświetlania. Pióra świetlne były używane m.in. w systemach CAD, terminalach graficznych, edukacyjnych stanowiskach komputerowych i prostych systemach sterowania. Dobra praktyka przy analizie takich pytań to zwracanie uwagi na słowa kluczowe: monitor CRT, element światłoczuły, dotknięcie ekranu i lokalizacja kursora. To nie jest zwykły ekran dotykowy, bo ekran sam nie wykrywa nacisku; wykrywanie odbywa się przez czujnik w piórze. W nowszych rozwiązaniach podobną funkcję realizują tablety graficzne, panele rezystancyjne, pojemnościowe albo aktywne rysiki, ale zasada działania jest już inna.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka urządzeń wskazujących, bo wszystkie służą do sterowania kursorem albo wybierania obiektów na ekranie. Kluczowe jest jednak to, że opis mówi o monitorze CRT oraz końcówce z elementem światłoczułym. Touchpad działa zupełnie inaczej: jest płytką dotykową, zwykle montowaną w laptopach, która wykrywa ruch palca po swojej powierzchni. Nie dotyka się nim ekranu monitora i nie wykorzystuje on światła emitowanego przez kineskop. Ekran dotykowy też może skojarzyć się z dotykaniem monitora, ale w takim rozwiązaniu czujniki są zintegrowane z powierzchnią wyświetlacza, na przykład w technologii rezystancyjnej lub pojemnościowej. Tutaj natomiast czujnik znajduje się w samym urządzeniu wskazującym, czyli w piórze. Trackball to jeszcze inna konstrukcja: użytkownik obraca kulkę osadzoną w obudowie, a komputer przelicza ten ruch na przesunięcie kursora. Nie ma tam ani światłoczułej końcówki, ani współpracy z odświeżaniem obrazu CRT. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi sformułowanie dotknięcie ekranu i od razu wybiera ekran dotykowy. Z mojego doświadczenia warto wtedy zatrzymać się na chwilę i sprawdzić, gdzie znajduje się czujnik oraz z jaką technologią monitora współpracuje urządzenie. Właśnie te szczegóły rozstrzygają, że chodzi o pióro świetlne, a nie o nowsze i bardziej znane urządzenia wejścia.