Do pomiaru wartości mocy pobieranej przez komputer należy użyć
A. amperomierza.
B. testera zasilaczy.
C. watomierza.
D. woltomierza.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2017 (arkusz E.12-X-17.01).
Do takiego pomiaru używa się watomierza, bo interesuje nas moc pobierana przez cały komputer, czyli wartość wyrażona w watach W. Watomierz wpinamy zwykle między gniazdo 230 V a przewód zasilający komputera i wtedy urządzenie pokazuje pobór mocy w czasie rzeczywistym, np. podczas spoczynku systemu, grania, renderowania albo testu obciążeniowego procesora i karty graficznej. Zależność fizyczna jest prosta: $P=U\cdot I$, ale w praktyce przy zasilaniu sieciowym dochodzi jeszcze współczynnik mocy, dlatego zwykły pomiar napięcia i prądu nie zawsze daje taki ładny, pewny wynik. Moim zdaniem watomierz jest najwygodniejszy w serwisie, bo nie trzeba rozbierać zasilacza ani ryzykować pracy przy niebezpiecznym napięciu. Dobra praktyka to używanie przyrządu z odpowiednim zakresem, np. do instalacji 230 V i obciążenia większego niż moc komputera, najlepiej z certyfikacją i sprawną obudową. Tak można oszacować koszt energii, sprawdzić zasilacz pod obciążeniem i dobrać UPS z rozsądnym zapasem.
W tym pytaniu łatwo pomylić pomiar mocy z pomiarem pojedynczych wielkości elektrycznych. Woltomierz mierzy napięcie, na przykład 230 V w gniazdku albo 12 V na linii zasilacza ATX. Sama informacja o napięciu nie mówi jeszcze, ile energii komputer faktycznie pobiera w danej chwili. Komputer może mieć poprawne napięcie, a jednocześnie pobierać 60 W w spoczynku albo 450 W przy obciążeniu, więc to zupełnie inna informacja diagnostyczna. Amperomierz mierzy natężenie prądu i też nie jest najlepszą odpowiedzią, bo trzeba by włączać go w obwód szeregowo, co przy zasilaniu sieciowym jest niewygodne i potencjalnie niebezpieczne. Poza tym przy prądzie przemiennym oraz zasilaczach impulsowych trzeba uwzględniać charakter obciążenia, moc czynną i współczynnik mocy, a nie tylko proste mnożenie. Tester zasilaczy jest przydatny w serwisie komputerowym, ale jego rola jest inna: sprawdza obecność i orientacyjne wartości napięć na złączach ATX, EPS, PCIe czy SATA, czasem sygnał Power Good. Nie mierzy typowo całkowitej mocy pobieranej przez komputer z gniazdka. Typowy błąd myślowy polega na tym, że skoro zasilacz ma moc, to tester zasilacza musi ją mierzyć. W praktyce do oceny poboru energii całego zestawu używa się watomierza, najlepiej wpiętego po stronie sieci zasilającej.