Którym programem nie można się posłużyć, aby odzyskać dane w systemie Windows na podstawie wcześniej utworzonej kopii?
A. Acronis True Image
B. Clonezilla
C. FileCleaner
D. Norton Ghost
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2019 (arkusz E.12-X-19.01).
FileCleaner to właściwa odpowiedź, bo nie jest to typowe narzędzie do odzyskiwania systemu Windows z wcześniej utworzonej kopii zapasowej lub obrazu dysku. Tego typu programy zwykle potrafią utworzyć obraz partycji, sklonować dysk albo przywrócić cały system po awarii, np. po uszkodzeniu dysku SSD, błędnej aktualizacji albo infekcji ransomware. Acronis True Image, Clonezilla i Norton Ghost są kojarzone właśnie z backupem obrazowym oraz odtwarzaniem partycji lub całych nośników. FileCleaner służy raczej do czyszczenia plików tymczasowych, historii przeglądarek, cache i innych niepotrzebnych danych, czyli do porządkowania systemu, a nie do przywracania go z kopii. W praktyce dobra procedura backupu powinna obejmować regularne tworzenie kopii, testowe odtwarzanie danych oraz przechowywanie kopii poza komputerem, najlepiej zgodnie z zasadą 3-2-1: trzy kopie danych, dwa różne nośniki, jedna kopia poza główną lokalizacją. Moim zdaniem to jest jedna z tych rzeczy, które wyglądają nudno, dopóki dysk nie padnie w najmniej wygodnym momencie.
W tym pytaniu łatwo pomylić programy do konserwacji systemu z programami do tworzenia i odtwarzania kopii zapasowych. Acronis True Image to znane narzędzie do wykonywania obrazów dysku, klonowania nośników i przywracania systemu po awarii. W zastosowaniach serwisowych można nim odtworzyć partycję Windows razem z systemem plików, ustawieniami, aplikacjami i danymi użytkownika. Norton Ghost działał bardzo podobnie, szczególnie w starszych środowiskach administracyjnych, gdzie przygotowywano jeden wzorcowy obraz systemu i wdrażano go na wiele komputerów. Clonezilla też pasuje do tej grupy, chociaż nie jest typowym programem okienkowym dla Windows. Uruchamia się ją zwykle z pendrive lub płyty jako osobne środowisko, ale potrafi wykonać oraz przywrócić obraz partycji NTFS i całego dysku z systemem Windows. To częsty haczyk, bo ktoś widzi narzędzie linuksowe i od razu zakłada, że nie nadaje się do Windows, a to nie do końca prawda. FileCleaner ma inne przeznaczenie: usuwa zbędne pliki, czyści ślady pracy i pomaga zwolnić miejsce, ale nie zastępuje backupu. Typowy błąd myślowy polega na tym, że słowo odzyskać jest kojarzone ogólnie z naprawą lub czyszczeniem komputera. W informatyce trzeba rozróżniać odzyskiwanie z kopii zapasowej, odzyskiwanie skasowanych plików, klonowanie dysku oraz optymalizację systemu. To są różne klasy narzędzi i w serwisie ma to duże znaczenie, bo źle dobrany program może nie tylko nie pomóc, ale czasem nadpisać dane i pogorszyć sytuację.