Który protokół jest protokołem warstwy aplikacji modelu ISO/OSI?
A. ARP
B. FTP
C. TCP
D. ICMP
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2016 (arkusz E.13-X-16.05).
FTP jest protokołem warstwy aplikacji modelu ISO/OSI, czyli warstwy odpowiedzialnej za usługi bezpośrednio widoczne dla programów użytkownika. W praktyce FTP, opisany klasycznie w RFC 959, służy do przesyłania plików między klientem a serwerem. Działa ponad TCP, najczęściej z użyciem portu 21 dla połączenia sterującego oraz, zależnie od trybu aktywnego lub pasywnego, dodatkowych połączeń do transferu danych. To ważna różnica: FTP nie zajmuje się samym transportem pakietów przez sieć, tylko definiuje komendy typu USER, PASS, LIST, RETR czy STOR, czyli logowanie, listowanie katalogów i wysyłanie albo pobieranie plików. Z mojego doświadczenia łatwo to zapamiętać tak: jeśli protokół opisuje konkretną usługę dla aplikacji, np. przesyłanie plików, pocztę albo WWW, to zwykle jesteśmy wysoko w modelu OSI. W branży warto też pamiętać o dobrej praktyce: klasyczny FTP przesyła dane i hasła jawnym tekstem, więc w realnych wdrożeniach częściej stosuje się FTPS albo SFTP, choć SFTP technicznie jest innym protokołem opartym o SSH.
W tym pytaniu najważniejsze jest rozróżnienie, na której warstwie modelu ISO/OSI pracuje dany protokół i jaką rolę pełni w komunikacji. TCP bywa mylony z protokołami aplikacyjnymi, bo korzysta z niego wiele usług, na przykład FTP, HTTP czy SMTP. Jednak TCP należy do warstwy transportowej. Odpowiada za zestawienie połączenia, kontrolę kolejności segmentów, retransmisję utraconych danych i niezawodne dostarczenie informacji między hostami. Nie definiuje natomiast konkretnej usługi użytkownika, takiej jak pobieranie plików czy obsługa poczty. ARP też nie jest protokołem aplikacji. Jego zadaniem jest powiązanie adresu IP z adresem MAC w sieci lokalnej, więc działa bardzo nisko, praktycznie na styku warstwy łącza danych i sieci. Typowy błąd polega na tym, że skoro ARP pojawia się przy konfiguracji sieci, to ktoś wrzuca go do jednej grupy z protokołami usługowymi, a to nie ten poziom abstrakcji. ICMP również nie jest warstwą aplikacji. Służy do komunikatów kontrolnych i diagnostycznych w IP, na przykład przy poleceniu ping albo przy informowaniu o niedostępności hosta. Moim zdaniem najlepsza metoda na takie pytania to zapytać siebie: czy ten protokół udostępnia konkretną usługę użytkownikowi lub aplikacji, czy raczej obsługuje samo działanie sieci? FTP udostępnia usługę transferu plików, dlatego pasuje do warstwy aplikacji. TCP, ARP i ICMP są potrzebne, ale pracują niżej i pełnią funkcje pomocnicze dla komunikacji.