Na rysunku przedstawiono przekrój kabla
A. S/UTP
B. koncentrycznego.
C. U/UTP
D. optycznego.
Pytanie z egzaminu CKE, październik 2013 (arkusz E.13-X-13.10).
Na rysunku widać przekrój kabla koncentrycznego, bo jego budowa jest warstwowa i współosiowa: w środku znajduje się przewodnik wewnętrzny, wokół niego izolator dielektryczny, dalej przewodnik zewnętrzny pełniący rolę ekranu, a na końcu osłona zewnętrzna. To właśnie ta współosiowość, czyli wspólna oś przewodnika wewnętrznego i zewnętrznego, jest cechą charakterystyczną kabla koncentrycznego. W praktyce takie kable spotyka się przy instalacjach antenowych RTV/SAT, telewizji kablowej, monitoringu CCTV, starszych sieciach Ethernet na BNC oraz w modemach kablowych DOCSIS. Typowe odmiany to na przykład RG-6 o impedancji 75 Ω, używany w instalacjach TV, oraz RG-58 o impedancji 50 Ω, dawniej popularny w sieciach i radiokomunikacji. Moim zdaniem najłatwiej zapamiętać ten kabel po tym, że ma jeden centralny przewodnik i ekran dookoła niego, a nie pary żył jak skrętka. Dobra praktyka branżowa to dobieranie kabla do wymaganej impedancji, stosowanie właściwych złączy, np. F, BNC albo N, oraz unikanie ostrych zagięć i uszkodzeń ekranu, bo pogarsza to parametry transmisji i odporność na zakłócenia elektromagnetyczne.
W tym przypadku łatwo pomylić rysunek z innymi typami okablowania, ale kluczowa jest sama geometria przekroju. S/UTP i U/UTP to odmiany skrętki komputerowej, czyli kabla z parami miedzianych żył skręconych ze sobą. W skrętce U/UTP nie ma wspólnego ekranu, a transmisja odbywa się po parach przewodów, zwykle czterech parach w kablach używanych w Ethernet, zgodnie z praktyką znaną ze standardów okablowania strukturalnego TIA-568 oraz ISO/IEC 11801. S/UTP ma dodatkowy ekran ogólny wokół wszystkich par, ale nadal w środku są skręcone pary żył, a nie jeden przewodnik centralny otoczony koncentrycznie przez ekran. To jest częsty błąd: ktoś widzi opis typu osłona i izolator, więc od razu kojarzy ekranowaną skrętkę, choć układ warstw mówi coś innego. Kabel optyczny też odpada, bo jego najważniejsze elementy to rdzeń, płaszcz optyczny, powłoki ochronne i czasem włókna wzmacniające, a nie metalowy przewodnik wewnętrzny oraz przewodnik zewnętrzny. Światłowód przenosi sygnał świetlny, nie elektryczny, dlatego nie opisuje się go przez przewodniki elektryczne. Na pokazanym przekroju widać typowy kabel koncentryczny: centralna żyła, dielektryk, ekran zewnętrzny i powłoka. W zastosowaniach praktycznych takie rozpoznawanie jest ważne, bo od typu kabla zależy dobór złączy, impedancji, mierników i sposobu montażu. Źle dobrany kabel, np. skrętka zamiast koncentryka w instalacji antenowej, może dać duże tłumienie, odbicia sygnału i ogólnie słabą jakość połączenia.