Komputer po kilkunastu minutach intensywnej pracy samoczynnie się wyłącza. Po otwarciu obudowy okazuje się, że wentylator na radiatorze procesora się nie obraca. Wskazuje to na
A. uszkodzony kontroler klawiatury
B. nieprawidłowe ustawienia daty w BIOS-ie
C. przegrzewanie się procesora
D. uszkodzone porty USB
Objaw opisany w pytaniu bardzo mocno wskazuje na przegrzewanie się procesora. Procesor podczas intensywnej pracy pobiera więcej energii i wydziela więcej ciepła, a radiator z wentylatorem ma to ciepło odebrać i odprowadzić z obudowy. Jeżeli wentylator na radiatorze CPU się nie obraca, chłodzenie działa tylko częściowo, praktycznie pasywnie, więc temperatura rdzeni szybko rośnie. Współczesne płyty główne i procesory mają zabezpieczenia termiczne, które obniżają taktowanie, a przy zbyt wysokiej temperaturze potrafią całkowicie wyłączyć komputer, żeby nie uszkodzić układu. Moim zdaniem to jeden z najbardziej typowych przypadków w diagnostyce sprzętu: komputer działa chwilę, potem gaśnie, a po ostygnięciu znowu daje się uruchomić. W praktyce należy sprawdzić podłączenie przewodu wentylatora do złącza CPU_FAN, stan samego wentylatora, zabrudzenie radiatora kurzem, poprawność montażu chłodzenia oraz pastę termoprzewodzącą. Dobrą praktyką serwisową jest też kontrola temperatur w BIOS/UEFI lub programem diagnostycznym, np. podczas testu obciążeniowego. Nie wolno długo używać komputera z niesprawnym chłodzeniem procesora, bo może skończyć się niestabilnością systemu, błędami obliczeń, a w skrajnych przypadkach uszkodzeniem sprzętu.
W tej sytuacji najważniejszy jest związek między dużym obciążeniem procesora, brakiem pracy wentylatora CPU i samoczynnym wyłączaniem komputera. Uszkodzony kontroler klawiatury nie daje zwykle takich objawów. Problemy z klawiaturą mogą powodować brak reakcji na klawisze, błędy przy starcie typu keyboard error albo kłopoty z obsługą urządzeń wejściowych, ale nie powodują typowo wyłączenia komputera po kilkunastu minutach intensywnej pracy. To byłoby trochę szukanie usterki obok tematu. Podobnie uszkodzone porty USB mogą skutkować brakiem wykrywania pendrive’a, myszy, drukarki czy zwarciem na linii zasilania USB, ale sam fakt, że wentylator procesora stoi, kieruje diagnostykę w stronę chłodzenia, a nie magistrali USB. Nieprawidłowe ustawienia daty w BIOS-ie są najczęściej związane z rozładowaną baterią CMOS albo resetowaniem konfiguracji UEFI/BIOS. Taki problem może powodować komunikaty przy starcie, złą godzinę w systemie, czasem kłopoty z certyfikatami lub aktualizacjami, ale nie tłumaczy wzrostu temperatury CPU. Typowy błąd myślowy polega tutaj na skupieniu się na dowolnej usterce płyty głównej, zamiast połączyć objawy w całość. Komputer wyłącza się dopiero po czasie i pod obciążeniem, czyli wtedy, gdy rośnie wydzielanie ciepła. Wentylator na radiatorze procesora nie obraca się, więc układ chłodzenia nie spełnia swojej roli. Z mojego doświadczenia w serwisie najpierw sprawdza się właśnie rzeczy fizyczne: czy wtyczka jest w CPU_FAN, czy łopatki nie są zablokowane kurzem, czy wentylator nie ma uszkodzonego łożyska i czy radiator dobrze przylega do procesora. Dopiero potem ma sens głębsza diagnostyka elektroniki.