Której kategorii skrętka umożliwia transmisję danych w paśmie częstotliwości nie większym niż 100 MHz o przepustowości do 1 Gb/s?
A. Kategorii 6a
B. Kategorii 5e
C. Kategorii 6
D. Kategorii 3
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz E.13-X-19.06).
Odpowiedź „Kategorii 5e” jest właściwa, bo skrętka Cat 5e została zaprojektowana do pracy w paśmie do 100 MHz i obsługuje transmisję 1 Gb/s w standardzie 1000BASE-T, czyli popularnym Gigabit Ethernet. To właśnie ta kombinacja parametrów jest tu kluczowa: częstotliwość nie większa niż 100 MHz oraz przepustowość do 1 Gb/s. W praktyce kabel kategorii 5e spotkasz w bardzo wielu instalacjach biurowych, szkolnych i domowych, zwłaszcza tam, gdzie sieć działa na przełącznikach gigabitowych. Standardowo używa się czterech par przewodów miedzianych zakończonych złączami RJ-45, a poprawne zarobienie według T568A albo T568B ma duże znaczenie, bo przy 1 Gb/s wykorzystywane są wszystkie pary. Z mojego doświadczenia Cat 5e to taki rozsądny minimalny standard dla współczesnej sieci LAN, jeśli nie planuje się od razu 10 Gb/s. Warto też pamiętać o limicie długości toru transmisyjnego: typowo 100 m, czyli 90 m kabla instalacyjnego plus patchcordy. Normy takie jak ISO/IEC 11801 oraz TIA/EIA-568 opisują wymagania dla kategorii okablowania, w tym tłumienie, przesłuchy i parametry transmisyjne. Dobra praktyka jest prosta: nie mieszać byle jak kabli, gniazd i patchpaneli różnych kategorii, bo cały tor pracuje realnie jak jego najsłabszy element.
W tym pytaniu łatwo pomylić samą prędkość z kategorią kabla, a to nie jest dokładnie to samo. Kategoria skrętki określa wymagania transmisyjne dla toru kablowego, między innymi pasmo pracy, tłumienie, odporność na przesłuchy między parami oraz ogólną jakość wykonania przewodu i osprzętu. Szukany kabel ma pracować w paśmie nie większym niż 100 MHz i zapewniać do 1 Gb/s, więc chodzi o Cat 5e. Kategoria 3 jest dużo starsza i kojarzy się raczej z telefonią oraz dawnymi sieciami 10BASE-T. Jej pasmo to około 16 MHz, więc nie spełnia wymagań typowej transmisji gigabitowej Ethernet po miedzi. Tu często pojawia się myślenie: „skoro to skrętka, to pewnie da radę”, ale niestety parametry elektryczne mają znaczenie, szczególnie przesłuchy i tłumienie przy wyższych częstotliwościach. Kategoria 6 technicznie jest lepsza od Cat 5e, bo pracuje do 250 MHz i może obsługiwać 1 Gb/s, a w określonych warunkach także 10 Gb/s na krótszych odcinkach. Jednak pytanie podaje pasmo nie większe niż 100 MHz, więc Cat 6 nie pasuje do tego opisu jako kategoria docelowa. Kategoria 6a idzie jeszcze dalej, do 500 MHz, i jest typowym wyborem pod 10GBASE-T na dystansie do 100 m. To już inna półka instalacyjna, droższa i bardziej wymagająca przy montażu. Moim zdaniem najważniejsza wskazówka w takich zadaniach to zapamiętać zestaw: Cat 5e = 100 MHz = 1 Gb/s, Cat 6 = 250 MHz, Cat 6a = 500 MHz. W realnej pracy instalatora czy administratora sieci warto patrzeć nie tylko na nadruk na kablu, ale też na kategorię gniazd, patchpaneli i patchcordów, bo cały kanał transmisyjny musi spełniać wymagania standardu, inaczej gigabit może działać niestabilnie albo negocjować niższą prędkość.