System plików, który umożliwia w systemie Windows kompresję danych i nadawanie uprawnień do folderów i plików, to
A. FAT
B. EXT
C. FAT32
D. NTFS
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2015 (arkusz E.12-X-15.01).
NTFS jest właściwym wyborem, bo to właśnie ten system plików w Windows obsługuje zarówno kompresję danych na poziomie systemu plików, jak i szczegółowe uprawnienia do folderów oraz plików. W praktyce oznacza to, że administrator może ustawić, kto ma prawo odczytu, zapisu, modyfikacji albo pełnej kontroli nad danym katalogiem. Są to uprawnienia ACL, czyli listy kontroli dostępu, mocno związane z kontami użytkowników i grupami w Windows. Moim zdaniem to jedna z najważniejszych różnic między NTFS a starszymi systemami typu FAT czy FAT32, bo bez tego trudno mówić o sensownym zabezpieczaniu danych w firmie. NTFS pozwala też korzystać z funkcji takich jak szyfrowanie EFS, dziennikowanie zmian, limity dyskowe czy obsługa dużych plików i partycji. Przykładowo, na dysku systemowym Windows praktycznie zawsze stosuje się NTFS, bo system potrzebuje mechanizmów bezpieczeństwa, kontroli dostępu i odporności na awarie. Dobra praktyka branżowa jest taka, żeby partycje z systemem, profilami użytkowników i danymi roboczymi w Windows formatować jako NTFS, a nie jako FAT32. FAT32 bywa jeszcze spotykany na pendrive’ach przez zgodność ze starszym sprzętem, ale do zarządzania uprawnieniami w Windows po prostu się nie nadaje.
W tym pytaniu łatwo pomylić system plików kojarzony z Windows z systemem plików, który rzeczywiście daje zaawansowane funkcje administracyjne. FAT i FAT32 są starszymi rozwiązaniami używanymi głównie ze względu na prostotę oraz zgodność z różnymi urządzeniami, na przykład aparatami, konsolami, pendrive’ami czy starszymi systemami operacyjnymi. Problem w tym, że nie oferują one typowych dla Windows mechanizmów bezpieczeństwa, takich jak szczegółowe uprawnienia NTFS do plików i folderów. Nie da się tam normalnie przypisać praw dostępu dla użytkownika Jan, grupy Księgowość albo Administratorzy w taki sposób, jak robi się to na partycji NTFS. FAT32 ma też ograniczenie rozmiaru pojedynczego pliku do 4 GB minus 1 bajt, co w dzisiejszych czasach szybko wychodzi w praktyce, na przykład przy obrazach ISO albo kopiach zapasowych. EXT również nie jest odpowiedzią w tym kontekście, mimo że sam w sobie jest poważnym systemem plików. Rodzina EXT, na przykład ext3 czy ext4, jest typowa dla Linuksa, a nie dla standardowej administracji dyskami w Windows. Ma własne mechanizmy uprawnień, ale nie jest tym systemem plików, którego używa się w Windows do kompresji danych i nadawania uprawnień zgodnych z modelem NTFS ACL. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś pamięta, iż FAT32 „działa w Windows”, więc uznaje go za pełnoprawny system do wszystkiego. A działać to jedno, a obsługiwać zabezpieczenia, kompresję, dziennikowanie i zaawansowane funkcje administracyjne to drugie. W środowisku zawodowym, zwłaszcza na komputerach firmowych, serwerach plików i partycjach systemowych, właściwym wyborem jest NTFS, bo zapewnia kontrolę dostępu, stabilność i funkcje wymagane przez nowoczesny Windows.