System S.M.A.R.T. służy do monitorowania pracy i wykrywania błędów
A. dysków twardych.
B. kart rozszerzeń.
C. płyty głównej.
D. napędów płyt CD/DVD.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2013 (arkusz E.12-X-13.05).
System S.M.A.R.T. służy do monitorowania pracy dysków twardych oraz nośników SSD, więc odpowiedź dotycząca dysków twardych jest właściwa. Skrót S.M.A.R.T. oznacza Self-Monitoring, Analysis and Reporting Technology, czyli technologię samokontroli, analizy i raportowania stanu nośnika danych. W praktyce dysk zapisuje różne parametry swojej pracy, na przykład liczbę realokowanych sektorów, błędy odczytu, czas rozruchu talerzy, temperaturę, liczbę godzin pracy, ilość cykli włączenia oraz problemy z zapisem. Dzięki temu technik może wcześniej zauważyć, że nośnik zaczyna się zużywać i zaplanować wymianę, zanim dojdzie do utraty danych. Moim zdaniem to jedna z tych funkcji, które warto sprawdzać regularnie, nawet gdy komputer działa normalnie, bo dysk potrafi psuć się po cichu. Do odczytu danych S.M.A.R.T. używa się narzędzi takich jak CrystalDiskInfo, smartctl z pakietu smartmontools, programów producentów dysków albo funkcji diagnostycznych w BIOS/UEFI. Dobra praktyka branżowa jest prosta: jeśli S.M.A.R.T. pokazuje ostrzeżenia, najpierw robimy kopię danych, a dopiero potem bawimy się w dalszą diagnostykę. S.M.A.R.T. nie jest stuprocentową gwarancją wykrycia każdej awarii, ale bardzo pomaga w konserwacji sprzętu i ocenie ryzyka uszkodzenia nośnika.
S.M.A.R.T. bywa mylony z ogólną diagnostyką całego komputera, ale jego zakres jest znacznie węższy i dotyczy przede wszystkim nośników danych, czyli dysków HDD oraz SSD. Płyta główna ma własne mechanizmy monitorowania, na przykład czujniki temperatury chipsetu, napięć zasilacza, prędkości wentylatorów czy sygnały POST podczas uruchamiania. To jednak nie jest S.M.A.R.T., tylko diagnostyka sprzętowa realizowana przez BIOS/UEFI, kontrolery płyty i czasem dodatkowe oprogramowanie producenta. Podobnie karty rozszerzeń, takie jak karta graficzna, karta dźwiękowa lub kontroler sieciowy, mogą udostępniać informacje o stanie pracy, temperaturach albo błędach sterownika, ale nie korzystają z typowego zestawu atrybutów S.M.A.R.T. przeznaczonych dla dysków. Przy kartach graficznych spotkasz raczej monitoring GPU, VRAM, taktowania i zasilania, a nie parametry typu realokowane sektory. Napędy CD/DVD też nie są właściwą odpowiedzią. Mogą mieć diagnostykę odczytu, liczniki błędów lub problemy z laserem i mechaniką tacki, ale standard S.M.A.R.T. nie został stworzony do kontroli takich urządzeń. Typowy błąd myślowy polega na tym, że skoro coś jest urządzeniem komputerowym i może się zepsuć, to pewnie S.M.A.R.T. je monitoruje. W rzeczywistości S.M.A.R.T. jest kojarzony z magazynowaniem danych i ma największy sens tam, gdzie awaria oznacza utratę plików, systemu lub baz danych. Z mojego doświadczenia w serwisie najpierw sprawdza się właśnie stan dysku, bo spowolnienia, zawieszanie systemu i błędy startu bardzo często wynikają z problemów nośnika, a nie od razu z płyty głównej czy karty rozszerzeń.