W komputerze zamontowano nowy dysk twardy o pojemności 8 TB i podzielono go na 2 partycje, każda po 4 TB wielkości. Który typ tablicy partycji należy użyć, aby można było dokonać takiego partycjonowania?
A. FAT32
B. MBR
C. SWAP
D. GPT
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2018 (arkusz E.12-X-18.01).
W tej sytuacji należy użyć tablicy partycji GPT, czyli GUID Partition Table. To jest właściwy wybór, ponieważ dysk ma 8 TB, a każda z planowanych partycji ma mieć po 4 TB. Klasyczny MBR ma poważne ograniczenie adresowania sektorów i przy standardowych sektorach 512 B obsługuje w praktyce tylko około 2 TiB przestrzeni na dysku. Czyli dysk 8 TB nie zostałby poprawnie wykorzystany, a partycje po 4 TB po prostu nie mieszczą się w typowym modelu MBR. GPT jest nowszym standardem, stosowanym razem z UEFI i nowoczesnymi systemami Windows oraz Linux. Używa 64-bitowego adresowania bloków LBA, dzięki czemu pozwala obsługiwać bardzo duże nośniki danych, dużo większe niż 8 TB. Ma też kopię zapasową tablicy partycji na końcu dysku i sumy kontrolne CRC, więc jest bardziej odporny na uszkodzenia struktury partycji. Z mojego doświadczenia, przy nowych dyskach SSD/HDD większych niż 2 TB GPT powinno być traktowane jako normalna dobra praktyka, a nie jako jakaś specjalna opcja. W narzędziach typu Zarządzanie dyskami w Windows, diskpart, GParted czy instalatorach Linuksa właśnie GPT będzie poprawnym wyborem dla takiego podziału.
Jeżeli wybrano inną odpowiedź niż GPT, to najczęściej wynika to z pomylenia kilku różnych pojęć: tablicy partycji, systemu plików oraz specjalnego obszaru używanego przez system operacyjny. MBR jest rzeczywiście typem tablicy partycji, ale jest starszym rozwiązaniem i ma ograniczenia, które przy dysku 8 TB robią się kluczowe. Przy typowym rozmiarze sektora 512 B MBR potrafi zaadresować tylko około 2 TiB przestrzeni, więc nie nadaje się do utworzenia dwóch partycji po 4 TB. Czasami ktoś kojarzy MBR z uruchamianiem systemu i starymi instalacjami Windows, i przez to wybiera go automatycznie, ale w nowym sprzęcie, szczególnie z UEFI, to raczej GPT jest standardem. SWAP też nie pasuje, bo nie jest tablicą partycji. To obszar wymiany używany głównie w systemach Linux/Unix jako rozszerzenie pamięci RAM na dysku, na przykład gdy brakuje pamięci operacyjnej albo przy hibernacji. Można mieć partycję swap, ale samo słowo SWAP nie określa sposobu podziału całego dysku. FAT32 z kolei to system plików, a nie schemat partycjonowania. Oznacza sposób organizacji danych wewnątrz partycji, podobnie jak NTFS, exFAT czy ext4. Dodatkowo FAT32 ma własne ograniczenia, na przykład problem z plikami większymi niż 4 GB, więc dla dużych współczesnych dysków też rzadko jest najlepszym wyborem. W praktyce najpierw wybiera się tablicę partycji, czyli tutaj GPT, potem tworzy partycje, a dopiero później formatuje je wybranym systemem plików.