Tusz żelowy jest stosowany w drukarkach
A. termotransferowych
B. sublimacyjnych
C. fiskalnych
D. igłowych
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2017 (arkusz E.12-X-17.01).
Tusz żelowy jest kojarzony z drukarkami sublimacyjnymi, ponieważ w tym typie druku nośnik barwnika pod wpływem temperatury przechodzi w stan gazowy i wnika w strukturę materiału albo specjalnej warstwy papieru. W praktyce chodzi o technikę, w której bardzo ważne są: kontrola temperatury, odpowiedni profil kolorów, zgodność tuszu z podłożem oraz stabilność barwnika. Druk sublimacyjny spotyka się np. przy wykonywaniu nadruków na kubkach, smyczach, koszulkach poliestrowych, podkładkach pod mysz czy identyfikatorach. Z mojego doświadczenia łatwo to pomylić z drukarkami termicznymi, bo tu też występuje wysoka temperatura, ale zasada pracy jest inna. Dobra praktyka branżowa jest taka, żeby stosować wyłącznie materiały eksploatacyjne zalecane przez producenta: właściwy tusz, papier transferowy i profil ICC. Wtedy kolory są powtarzalne, głowica mniej się zapycha, a wydruk jest trwalszy. W serwisie urządzeń peryferyjnych trzeba więc patrzeć nie tylko na nazwę drukarki, ale też na technologię przenoszenia barwnika, bo to ona decyduje o typie materiału eksploatacyjnego.
W tym pytaniu łatwo pójść złym tropem, bo kilka typów drukarek ma związek z temperaturą albo z materiałami eksploatacyjnymi przypominającymi tusz. Drukarki termotransferowe nie korzystają z tuszu żelowego w takim sensie, jak drukarki sublimacyjne. W termotransferze używa się taśmy barwiącej, najczęściej woskowej, żywicznej albo woskowo-żywicznej, która pod wpływem ciepła przenosi barwnik na etykietę, folię lub papier. To jest typowe rozwiązanie w logistyce, magazynach i przy drukowaniu kodów kreskowych. Drukarki fiskalne również nie są dobrym wyborem, bo najczęściej pracują jako urządzenia termiczne na papierze termoczułym, ewentualnie starsze modele mogły mieć mechanizmy igłowe. Ich głównym zadaniem jest rejestracja sprzedaży i wydruk paragonu, a nie praca z żelowym nośnikiem barwnika. Drukarki igłowe działają jeszcze inaczej: głowica z igłami mechanicznie uderza w taśmę barwiącą, zostawiając ślad na papierze. To technologia udarowa, głośna, ale nadal przydatna np. do wydruków wielowarstwowych i formularzy samokopiujących. Typowy błąd myślowy polega na tym, że skoro drukarka używa ciepła albo jakiegoś barwnika, to automatycznie kojarzy się z tuszem. Moim zdaniem najlepiej zapamiętać to przez mechanizm pracy: sublimacja to zmiana stanu barwnika i transfer w podłoże, termotransfer to taśma, igłówka to uderzenie, a fiskalna to przede wszystkim funkcja urządzenia, nie osobny rodzaj tuszu.