Po instalacji z domyślnymi ustawieniami system Windows XP nie obsługuje systemu plików
A. FAT16
B. EXT
C. NTFS
D. FAT32
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2014 (arkusz E.12-X-14.01).
System Windows XP po instalacji w typowej, domyślnej konfiguracji nie obsługuje systemów plików z rodziny EXT, czyli np. ext2, ext3 czy ext4, używanych głównie w systemach Linux. To właśnie dlatego odpowiedź EXT jest poprawna. Windows XP standardowo potrafi pracować z partycjami FAT16, FAT32 oraz NTFS, bo są to systemy plików związane ze środowiskiem DOS/Windows. NTFS był zalecanym systemem plików dla Windows XP, szczególnie ze względu na uprawnienia, dziennikowanie, obsługę dużych plików i lepszą odporność na awarie. FAT32 też był obsługiwany, choć miał ograniczenia, np. maksymalny rozmiar pojedynczego pliku 4 GB. W praktyce, gdy podłączysz do Windows XP dysk z Linuksa sformatowany jako EXT, system może widzieć partycję jako nieznaną albo zaproponować jej formatowanie, co jest ryzykowne. Moim zdaniem to jeden z tych tematów, które dobrze zapamiętać przy odzyskiwaniu danych i pracy z komputerami wielosystemowymi. Do odczytu EXT w Windows XP potrzebne były dodatkowe sterowniki lub specjalne programy, ale nie była to funkcja dostępna od razu po instalacji systemu.
W tym pytaniu łatwo pomylić obsługę systemów plików Windows z ogólną możliwością istnienia takich partycji na dysku. Windows XP standardowo obsługuje NTFS, FAT16 i FAT32, więc wskazanie któregoś z tych systemów jako nieobsługiwanego prowadzi do złego wniosku. NTFS był podstawowym i zalecanym systemem plików dla Windows XP, zwłaszcza na partycji systemowej, bo zapewniał uprawnienia dostępu, kompresję, szyfrowanie EFS w wybranych edycjach, dziennikowanie oraz lepszą pracę z dużymi woluminami. FAT32 również był obsługiwany, szczególnie przy starszych instalacjach, nośnikach wymiennych i zgodności z innymi systemami, chociaż miał istotne ograniczenia, jak limit pliku 4 GB. FAT16 to jeszcze starszy system plików, ale Windows XP nadal potrafił go odczytywać i zapisywać, głównie ze względu na kompatybilność z dawnymi nośnikami i małymi partycjami. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś kojarzy EXT jako zwykły system plików z dysku twardego i zakłada, że każdy system operacyjny powinien go rozumieć. Tak nie jest. EXT należy do świata Linux/Unix i Windows XP bez dodatkowych sterowników nie posiadał natywnej obsługi takich partycji. W praktyce administracyjnej ma to znaczenie np. przy dual boot, odzyskiwaniu danych albo podłączaniu dysku z serwera linuksowego do starego komputera z Windowsem. Dobra praktyka jest prosta: przed formatowaniem lub naprawą partycji trzeba sprawdzić jej typ odpowiednim narzędziem, bo Windows może nie rozpoznać EXT i przez nieuwagę można stracić dane.