Na schemacie płyty głównej, znajdującym się w dokumentacji laptopa, numerami 8 i 9 oznaczono złącza
A. USB 3.0
B. cyfrowe audio
C. Serial ATA
D. M.2
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2021 (arkusz EE.08-SG-21.06).
Numery 8 i 9 wskazują złącza Serial ATA, czyli SATA. Na schemacie widać oznaczenia typu SATA6G_1, SATA6G_2 oraz podobne opisy portów SATA, a to jest bardzo mocna podpowiedź. SATA służy głównie do podłączania nośników danych: dysków HDD, dysków SSD 2,5 cala oraz napędów optycznych, jeśli dany komputer jeszcze taki napęd ma. W praktyce do portu SATA podłącza się przewód danych, a zasilanie dysku idzie osobnym przewodem z zasilacza albo z odpowiedniego złącza w konstrukcji laptopa. W standardzie SATA spotyka się wersje 1,5 Gb/s, 3 Gb/s i 6 Gb/s, często opisywane właśnie jako SATA 1.5G, SATA 3G i SATA 6G. Moim zdaniem warto zapamiętać też wygląd: klasyczne złącze SATA na płycie jest wąskie, ma charakterystyczne wycięcie w kształcie litery L i zwykle występuje po kilka sztuk obok siebie. W dokumentacji serwisowej laptopów i płyt głównych takie oznaczenia są ważne, bo pomagają dobrać właściwy dysk, sprawdzić kompatybilność oraz nie pomylić portu danych z innym gniazdem wewnętrznym.
W tym pytaniu łatwo pomylić złącza, bo na schemacie płyty głównej jest dużo podobnych prostokątów i opisów technicznych. Jednak oznaczenia przy numerach 8 i 9 odnoszą się do portów SATA, a nie do M.2, USB 3.0 ani cyfrowego audio. Złącze M.2 wygląda zupełnie inaczej: jest to długie, płaskie gniazdo krawędziowe, do którego wkłada się moduł SSD, kartę Wi-Fi albo inny mały moduł rozszerzeń. M.2 ma klucze, na przykład B-key lub M-key, i zwykle jest opisane jako M.2, NGFF, WLAN albo SSD, a nie jako SATA6G_1. USB 3.0 też bywa mylące, bo ma dużą przepustowość i ktoś może skojarzyć zapis 6G z szybkim interfejsem, ale wewnętrzne złącze USB 3.0 na płycie to najczęściej 19-pinowy lub 20-pinowy header dla portów panelu przedniego, często oznaczany jako USB3, USB30 lub USB 3.0 header. Na tym samym schemacie widać osobne złącza USB56 i USB78, więc producent wyraźnie rozdziela je od portów SATA. Cyfrowe audio, na przykład S/PDIF, służy do przesyłania dźwięku cyfrowego, a nie danych do dysku. Takie złącza są zwykle małe, mają kilka pinów i bywają opisane jako SPDIF_OUT albo podobnie. Typowy błąd polega na patrzeniu tylko na kształt prostokąta, bez czytania podpisów na schemacie. W praktyce serwisowej zawsze warto najpierw sprawdzić nadruk obok złącza i dokumentację płyty, bo to ogranicza ryzyko podłączenia urządzenia w złe miejsce albo błędnej diagnozy usterki.