Do podzbioru DML (ang. Data Manipulation Language) języka SQL należą polecenia:
Prawidłowo – INSERT, UPDATE i DELETE to klasyczne polecenia z podzbioru DML (Data Manipulation Language) w SQL. DML służy do manipulowania danymi już zapisanymi w tabelach, a nie do tworzenia struktury bazy. Można sobie to skojarzyć z pracą na rekordach: dodajemy nowe wiersze, zmieniamy istniejące, usuwamy niepotrzebne. INSERT wstawia nowe rekordy do tabeli, np. gdy zapisujesz nowego użytkownika w systemie logowania: INSERT INTO users(login, haslo) VALUES ('jan', 'tajne');. UPDATE modyfikuje dane, np. zmianę hasła albo adresu e‑mail: UPDATE users SET email='[email protected]' WHERE id=5;. DELETE usuwa rekordy, np. nieaktywne konta: DELETE FROM users WHERE active=0;. W praktyce webowej te trzy polecenia działają zwykle razem z transakcjami i warunkami WHERE, żeby nie „przestrzelić” i nie ruszyć zbyt wielu wierszy. Standard SQL (ANSI/ISO) właśnie te komendy zalicza typowo do DML, obok instrukcji SELECT, która też jest często traktowana jako część DML, ale w wielu materiałach omawia się ją osobno, jako zapytania wybierające dane. Dobra praktyka jest taka, żeby przy UPDATE i DELETE zawsze podawać sensowny warunek WHERE i często używać LIMIT/TRANSACTION, szczególnie w aplikacjach produkcyjnych. Moim zdaniem warto od początku myśleć o DML w kontekście logiki biznesowej aplikacji: formularz rejestracji to INSERT, edycja profilu to UPDATE, usunięcie konta to DELETE – i nagle wszystko układa się w bardzo logiczną całość.
W SQL bardzo łatwo pomylić różne grupy poleceń, bo wszystkie wyglądają podobnie, a jednak należą do innych podzbiorów języka. Podzbiór DML (Data Manipulation Language) dotyczy wyłącznie operacji na danych w tabelach: wstawiania, modyfikowania, usuwania i odczytu rekordów. Dlatego do DML zaliczamy przede wszystkim INSERT, UPDATE, DELETE oraz w wielu opracowaniach także SELECT. Wszystko to, co zmienia zawartość tabel, a nie ich definicję czy uprawnienia. Częsty błąd polega na wrzucaniu do jednego worka wszystkich poleceń SQL, bo „to też jest praca na bazie danych”. Na przykład CREATE, DROP i ALTER należą do DDL (Data Definition Language). One definiują strukturę bazy: tworzą tabele, usuwają je, zmieniają kolumny. To są operacje na schemacie bazy, a nie na rekordach. W praktyce używasz ich przy projektowaniu lub migracjach, a nie przy codziennej pracy aplikacji na danych użytkowników. Z kolei GRANT, REVOKE i DENY to klasyka DCL (Data Control Language). Te polecenia sterują uprawnieniami: kto może wykonywać SELECT, INSERT czy DELETE na danej tabeli, kto może tworzyć obiekty, itd. To już bardziej klimat administracji i bezpieczeństwa niż typowej manipulacji rekordami. BEGIN, COMMIT i ROLLBACK też bywają mylące. Dotyczą transakcji i zalicza się je zwykle do TCL (Transaction Control Language). One nie dodają ani nie zmieniają pojedynczego rekordu, tylko kontrolują „pakiet” operacji DML: pozwalają zatwierdzić lub wycofać całą serię INSERT/UPDATE/DELETE. Typowy błąd myślowy jest taki: skoro coś ma związek z danymi lub ich bezpieczeństwem, to pewnie DML. A jednak standardy i dobra praktyka wyraźnie rozdzielają DDL, DML, DCL i TCL, bo to pomaga lepiej rozumieć odpowiedzialność poszczególnych instrukcji i projektować bezpieczniejsze aplikacje. W codziennej pracy programisty webowego DML to głównie to, co stoi „pod spodem” formularzy: zapisywanie, edycja i kasowanie rekordów, a nie zarządzanie strukturą czy uprawnieniami.