Jaką funkcję pełni kwerenda krzyżowa w bazie MS Access?
A. Dołącza do wybranej tabeli rekordy z innej tabeli.
B. Usuwa rekordy tabel według podanych kryteriów.
C. Prezentuje zliczone wartości z pola i przyporządkowuje je w wiersze i kolumny.
D. Modyfikuje istniejące dane w tabeli.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz E.14-X-19.06).
Kwerenda krzyżowa w MS Access służy do zestawiania danych w formie podobnej do tabeli przestawnej: wartości są grupowane według nagłówków wierszy i kolumn, a w miejscu przecięcia pokazywany jest wynik funkcji agregującej, np. Licznik, Suma, Średnia, Minimum albo Maksimum. Dlatego odpowiedź o prezentowaniu zliczonych wartości z pola i przyporządkowaniu ich w wiersze oraz kolumny jest właściwa. W praktyce można jej użyć np. do pokazania liczby zamówień według miesięcy i kategorii produktu, sumy sprzedaży według pracowników i regionów albo liczby uczniów według klasy i oceny. W Accessie taka kwerenda zwykle opiera się na instrukcji TRANSFORM oraz PIVOT, chociaż kreator robi to za nas dość wygodnie. Moim zdaniem to jedna z bardziej praktycznych kwerend, bo szybko zmienia zwykłą listę rekordów w czytelny raport. Dobra praktyka jest taka, żeby wcześniej mieć poprawnie zaprojektowane tabele, sensowne relacje i jednoznaczne nazwy pól, bo kwerenda krzyżowa nie naprawi bałaganu w danych, tylko go ładnie pokaże.
W tym pytaniu łatwo pomylić kwerendę krzyżową z kwerendami funkcjonalnymi, bo wszystkie działają na danych w tabelach, ale ich cel jest zupełnie inny. Kwerenda krzyżowa nie służy do trwałej modyfikacji rekordów. Jeśli w Accessie chcemy zmienić istniejące wartości, używa się kwerendy aktualizującej, która wykonuje operację typu UPDATE i naprawdę zapisuje nowe dane w tabeli. To jest działanie ingerujące w bazę, więc przed takim ruchem dobrze mieć kopię zapasową albo chociaż sprawdzić wynik na kwerendzie wybierającej. Usuwanie rekordów według kryteriów również nie pasuje do kwerendy krzyżowej, bo za to odpowiada kwerenda usuwająca. Ona działa destrukcyjnie, czyli usuwa dane z tabeli, a nie tworzy zestawienie analityczne. Dołączanie rekordów z jednej tabeli do innej to jeszcze inny mechanizm, czyli kwerenda dołączająca, często kojarzona z operacją INSERT INTO. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi słowo „kwerenda” i zakłada, że każda kwerenda coś dopisuje, kasuje albo poprawia. Tymczasem kwerenda krzyżowa jest głównie narzędziem raportowym i analitycznym. Ona bierze dane źródłowe, grupuje je według wybranych pól, wykonuje agregację, a potem układa wynik w czytelne wiersze i kolumny. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać ją jako accessowy odpowiednik prostej tabeli przestawnej, a nie jako narzędzie do edycji zawartości bazy.