W algorytmie jeden z bloków ma wpisaną akcję „Wypisz liczbę”. Który z kształtów może przyjąć tę akcję?
Kształt 2.
Kształt 4.
Kształt 3.
Kształt 1.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2023 (arkusz EE.09-SG-23.06).
Poprawna odpowiedź to Kształt 1. Akcja „Wypisz liczbę” oznacza operację wyjścia, czyli przekazanie wyniku działania algorytmu użytkownikowi, na ekran, do pliku albo innego miejsca prezentacji danych. W schematach blokowych do operacji wejścia i wyjścia stosuje się równoległobok. Tym właśnie symbolem oznacza się instrukcje typu „wczytaj dane”, „podaj x” oraz „wypisz wynik”. Reguła do zapamiętania: równoległobok = wejście/wyjście danych. Nie należy mylić go z prostokątem, który służy do obliczeń i przypisań, ani z rombem, który oznacza warunek. W praktyce taki blok często pojawia się na końcu algorytmu, gdy trzeba pokazać obliczoną wartość, np. sumę, średnią albo największą liczbę.
W tym pytaniu chodzi o rozpoznanie znaczenia symbolu w schemacie blokowym, a nie o samą treść polecenia. Poprawna odpowiedź to Kształt 1, ponieważ akcja „Wypisz liczbę” jest operacją wyjścia danych, a takie operacje zapisuje się w równoległoboku. Kształt 2 nie pasuje do wypisywania wyniku, jeśli oznacza blok operacyjny - byłby właściwy dla instrukcji typu „liczba = liczba + 1”, obliczenia wartości albo przypisania wyniku do zmiennej. Kształt 3 byłby trafny dla warunku, na przykład „czy liczba > 0?”, gdzie algorytm rozgałęzia się zależnie od odpowiedzi tak/nie. Kształt 4 stosuje się zwykle do oznaczenia początku lub końca algorytmu, czyli miejsc „Start” i „Stop”. Typowy błąd polega na kierowaniu się tym, że każda instrukcja jest jakąś „akcją”. W schematach blokowych rodzaj akcji ma znaczenie: wypisywanie i wczytywanie danych to wejście/wyjście, więc wymaga symbolu Kształt 1.