Typowym narzędziem SZBD służącym do generowania zestawień danych w celu ich wydrukowania jest
A. makro.
B. formularz.
C. raport.
D. kwerenda UPDATE.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2022 (arkusz EE.09-SG-22.01).
Raport jest typowym narzędziem systemu zarządzania bazą danych służącym do przygotowywania zestawień danych w formie wygodnej do wydruku albo eksportu, na przykład do PDF. W praktyce raport nie służy głównie do wpisywania danych ani do ich masowej zmiany, tylko do prezentacji informacji: podsumowań, tabel, grupowania rekordów, sum częściowych, nagłówków, stopek, numeracji stron i czytelnego układu. W programach takich jak Microsoft Access czy LibreOffice Base raport może pokazywać np. listę klientów, zestawienie sprzedaży miesięcznej, stan magazynu albo wykaz uczniów z ocenami. Moim zdaniem to jedno z tych narzędzi, które dobrze pokazuje różnicę między przechowywaniem danych a ich prezentacją. Dobra praktyka jest taka, że dane najpierw pobiera się z tabeli lub kwerendy SELECT, ewentualnie filtruje i grupuje, a dopiero potem raport formatuje wynik do druku. Dzięki temu nie miesza się logiki modyfikowania danych z warstwą prezentacji, co jest ważne przy utrzymaniu bazy i unikaniu przypadkowych zmian w rekordach.
W tym pytaniu łatwo pomylić narzędzia SZBD, bo wszystkie występują w bazach danych i każde coś automatyzuje albo ułatwia pracę. Trzeba jednak patrzeć na główne przeznaczenie danego obiektu. Kwerenda UPDATE służy do aktualizowania istniejących rekordów, czyli do modyfikacji danych w tabelach. To jest operacja dość mocna, bo może zmienić wiele wierszy naraz, więc w praktyce używa się jej ostrożnie, zwykle po sprawdzeniu warunku WHERE. Nie jest to narzędzie do przygotowania wydruku, tylko do zmiany zawartości bazy. Formularz z kolei jest interfejsem do wprowadzania, przeglądania i edytowania danych. Użytkownik może przez formularz dopisać klienta, poprawić adres albo wybrać dane z listy, ale sam formularz nie jest typowym końcowym zestawieniem do druku, choć czasem da się go wydrukować. Makro automatyzuje czynności, na przykład otwarcie formularza, uruchomienie kwerendy czy wygenerowanie raportu. Jest więc raczej mechanizmem sterującym pracą aplikacji bazodanowej, a nie samym dokumentem z zestawieniem. Poprawnym pojęciem jest raport, bo to on odpowiada za czytelne przedstawienie danych, często z grupowaniem, sumami, nagłówkami i formatowaniem stron. Z mojego doświadczenia najczęstszy błąd polega na tym, że ktoś kojarzy każdą kwerendę z generowaniem wyników, ale UPDATE akurat nie generuje zestawienia, tylko modyfikuje rekordy.