Którego z przedstawionych na rysunkach elementów nie wykorzystuje się przy wykonywaniu połączeń zgrzewanych przyłącza gazowego z przewodów polietylenowych?
D.
B.
A.
C.
Odpowiedź D jest właściwa, ponieważ element oznaczony tym symbolem nie należy do typowego osprzętu używanego do wykonywania połączeń zgrzewanych w przyłączach gazowych z rur polietylenowych. Przy rurach PE stosuje się przede wszystkim zgrzewanie elektrooporowe albo doczołowe, a więc wykorzystuje się takie elementy jak mufy elektrooporowe, trójniki, redukcje, siodła/nawiertki elektrooporowe czy specjalne kształtki przejściowe PE-stal, jeżeli trzeba przejść na armaturę metalową. Element D nie spełnia tej roli w technologii zgrzewania PE, dlatego nie powinien być traktowany jako część połączenia zgrzewanego przyłącza gazowego. W praktyce gazowniczej bardzo pilnuje się zgodności materiałów i dopuszczeń, bo połączenie ma być szczelne, trwałe i odporne na obciążenia gruntu. Z mojego doświadczenia najłatwiej zapamiętać zasadę: przy PE do gazu szukamy elementów opisanych jako PE, elektrooporowe lub przeznaczone do zgrzewania, najlepiej zgodnych z wymaganiami PN-EN 1555 oraz zasadami budowy sieci gazowych z PE. Części przypadkowe, skręcane albo typowe dla innych instalacji mogą wyglądać podobnie, ale w gazie to za mało.
W tym pytaniu łatwo pomylić sam wygląd elementu z jego rzeczywistym zastosowaniem technologicznym. Przyłącze gazowe z przewodów polietylenowych wykonuje się w oparciu o systemowe rozwiązania przeznaczone do PE, czyli rury i kształtki współpracujące ze sobą materiałowo oraz dopuszczone do gazu. Jeżeli na rysunku widoczna jest mufa elektrooporowa, trójnik, siodło elektrooporowe, redukcja albo inna kształtka PE przystosowana do zgrzewania, to taki element jak najbardziej może być używany przy wykonywaniu połączeń zgrzewanych. Podczas zgrzewania elektrooporowego drut oporowy zatopiony w kształtce nagrzewa powierzchnię rury i kształtki, a po ostygnięciu powstaje jednorodne, szczelne połączenie. Przy zgrzewaniu doczołowym łączy się natomiast odpowiednio przygotowane końce rur lub kształtek przez nagrzanie i dociśnięcie. Typowy błąd polega na tym, że ktoś wybiera element znany z innych instalacji, na przykład wodociągowych, stalowych albo kanalizacyjnych, i zakłada, że skoro służy do łączenia rur, to nadaje się też do gazu. Tak to nie działa. Instalacje gazowe wymagają elementów z odpowiednimi oznaczeniami, klasą materiału, zakresem średnic i parametrami pracy. Odpowiedź inna niż D oznaczałaby odrzucenie elementu, który w rzeczywistości może być normalnie stosowany w systemach PE do gazu. Moim zdaniem w takich zadaniach warto zawsze zadać sobie pytanie: czy ten element jest częścią technologii zgrzewania PE, czy tylko ogólnie wygląda jak złączka do rur. To bardzo pomaga uniknąć pomyłki na egzaminie i później na budowie.