Miejsce montażu przepustnicy na rysunku oznaczono cyfrą
A. 4
B. 2
C. 8
D. 6
Pytanie z egzaminu CKE, październik 2016 (arkusz B.09-X-16.08).
Na tym rysunku przepustnica jest oznaczona cyfrą 2, więc właściwy wybór to odpowiedź z wartością 2. W instalacjach wentylacyjnych przepustnica jest elementem montowanym w przewodzie, najczęściej w miejscu, gdzie trzeba wyregulować ilość przepływającego powietrza albo odciąć dany odcinek kanału. Moim zdaniem warto zapamiętać, że przepustnica nie jest zakończeniem instalacji, tylko częścią kanału wentylacyjnego, pracującą w strumieniu powietrza. Dlatego na schematach zwykle znajduje się pomiędzy odcinkami przewodu, przy rozgałęzieniach albo przed elementami nawiewnymi i wywiewnymi, jeśli trzeba wyregulować wydatek powietrza. W praktyce monter musi zapewnić do niej dostęp serwisowy, bo po uruchomieniu instalacji często wykonuje się regulację przepływów zgodnie z projektem. Dobre praktyki branżowe, podobnie jak zasady odbioru instalacji wentylacyjnych opisane m.in. w PN-EN 12599, wymagają żeby elementy regulacyjne były możliwe do ustawienia, sprawdzenia i późniejszej kontroli. Źle zamontowana albo niedostępna przepustnica to potem kłopot na budowie, bo instalacja może działać, ale nie da się jej porządnie wyregulować.
W tym zadaniu trzeba odczytać z rysunku konkretne miejsce montażu przepustnicy, a nie tylko wskazać dowolny element instalacji wentylacyjnej. Poprawnym oznaczeniem jest cyfra 2. Wskazania 6, 4 i 8 wynikają najczęściej z pomylenia przepustnicy z innymi częściami układu, na przykład z odcinkiem kanału, kratką, elementem zakończeniowym albo urządzeniem zamontowanym w innym punkcie instalacji. To dość typowa pomyłka, bo na schematach wentylacyjnych wiele oznaczeń jest blisko siebie i łatwo patrzeć bardziej na numer przy przewodzie niż na sam symbol elementu. Przepustnica pełni funkcję regulacyjną lub odcinającą, więc jej miejsce jest związane z kontrolą przepływu powietrza w kanale. Nie należy jej utożsamiać z samym nawiewnikiem, wywiewnikiem czy urządzeniem wymuszającym przepływ, bo to są inne elementy i mają inne zadania eksploatacyjne. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej jest najpierw rozpoznać symbol armatury wentylacyjnej, potem sprawdzić, do którego numeru prowadzi opis na rysunku. Dobra praktyka montażowa mówi też, że przepustnica powinna być dostępna do regulacji i kontroli, a jej położenie powinno wynikać z projektu, nie z wygody przypadkowego montażu. Właśnie dlatego odpowiedzi z innymi cyframi nie pasują merytorycznie do miejsca oznaczonego na schemacie jako przepustnica.