Ile dni będą trwały drogowe ziemne roboty, jeżeli w harmonogramie na te roboty przewidziano 1 200 maszynogodzin, a prace będą wykonywały jednocześnie koparko-spycharka i walec pracujące 8 godzin na dobę?
Obliczenie czasu trwania robót ziemnych w tym zadaniu opiera się na prostym, ale bardzo praktycznym podejściu, które jest na co dzień wykorzystywane na budowie przy planowaniu pracy sprzętu. Skoro na roboty przewidziano 1 200 maszynogodzin, a do ich realizacji wykorzystuje się jednocześnie dwie maszyny (koparko-spycharka i walec), z których każda pracuje po 8 godzin na dobę, to najpierw sumujemy ilość maszyn pracujących: 2 maszyny x 8 godzin = 16 maszynogodzin na dobę. Teraz dzielimy całkowitą liczbę maszynogodzin przez tę wartość: 1 200 / 16 = 75 dni. Takie podejście jest zgodne z dobrymi praktykami harmonogramowania robót ziemnych, gdzie zawsze bierze się pod uwagę liczbę sprzętu i dostępny dzienny czas pracy. W rzeczywistości, na dużych budowach często spotyka się przypadki, gdzie wydajność sprzętu lub warunki pogodowe mogą wpłynąć na długość prac, ale samo podejście do wyliczenia czasu jest właśnie takie jak tutaj. Moim zdaniem, rozumienie tej zasady pomaga nie tylko na egzaminach, ale i później w praktyce zawodowej, podczas szacowania czasu potrzebnego na wykonanie robót sprzętowych i optymalizowania harmonogramów. Z doświadczenia wiem, że sporo osób zapomina uwzględnić sumy maszynogodzin, a to potem skutkuje opóźnieniami i błędami planistycznymi. Dodatkowo warto zwrócić uwagę, że takie wyliczenia są często wymogiem w dokumentacji przetargowej, bo pozwalają realnie ocenić możliwości wykonawcze firmy na tle założonych terminów. To po prostu podstawowa, bardzo praktyczna umiejętność każdego kierownika robót.
Błędne oszacowanie liczby dni potrzebnych na wykonanie robót ziemnych wynika zazwyczaj z niezrozumienia podstawowych pojęć związanych z maszynogodzinami i sposobem kalkulacji czasu pracy sprzętu budowlanego. Niektórzy mylnie przyjmują, że jedna maszyna wykonuje całość pracy lub – co gorsza – nie uwzględniają równoczesnej pracy kilku maszyn. W praktyce branżowej zdarza się, że ktoś po prostu podzieli całkowitą liczbę maszynogodzin przez 8 godzin (normowa dniówka) i wyjdzie mu 150 dni, czyli założenie, że tylko jedna maszyna pracuje, co niestety nie odzwierciedla rzeczywistości opisanej w zadaniu. Z drugiej strony, przy odpowiedzi 19 dni, często ktoś dzieli 1 200 maszynogodzin przez 64 (przypadkowo przemnożone przez liczbę maszyn i godzin) lub popełnia błąd w transkrypcji danych. Liczby typu 300 dni pokazują, że nie zwrócono uwagi na fakt, iż prace prowadzone są równocześnie przez dwie maszyny – ktoś zakłada, że sprzęt pracuje krócej niż wskazano w zadaniu. W dobrych praktykach harmonogramowania należy zawsze sumować maszynogodziny wynikające z liczby maszyn na budowie i faktycznego czasu ich pracy. Takie obliczenia to absolutna podstawa przy szacowaniu czasu realizacji i przygotowywaniu dokumentacji wykonawczej. W moim odczuciu, najczęstszy błąd to nieuwzględnienie równoczesnej pracy sprzętu, co prowadzi do poważnych rozbieżności między planem a rzeczywistością na budowie. Właśnie dlatego tak ważne jest, żeby zawsze brać pod uwagę łączną wydajność wszystkich maszyn pracujących na zmianie – to nie tylko standard branżowy, ale i wymóg praktyki zawodowej. Bez tego harmonogramowanie i wycena robót sprzętowych po prostu nie mają sensu.