Podany opis bibliograficzny zaczyna się od nazwiska i imienia autora, czyli tzw. hasła autorskiego. Jednak to nie ono jest tutaj podkreślone. Wskazany element to „przekład Agata Błaż”, czyli informacja o osobie odpowiedzialnej za tłumaczenie książki. W terminologii bibliograficznej nazywamy to następnym oznaczeniem odpowiedzialności. Chodzi o to, że po głównym autorze można wykazać inne osoby lub podmioty, które miały istotny udział w powstaniu dzieła, np. tłumacza, redaktora, ilustratora, kompilatora itp. Standardy opisu bibliograficznego, takie jak PN-ISO 690 czy normy katalogowania RDA, zalecają właśnie takie rozróżnienie. Dzięki temu czytelnik wie, kto co zrobił przy danej publikacji – to bardzo ważne przy pracy naukowej, pisaniu prac dyplomowych czy prowadzeniu własnej bibliografii. Z mojego doświadczenia wynika, że dobrze rozumieć te różnice, bo pozwalają na prawidłowe cytowanie źródeł w różnych stylach bibliograficznych. W praktyce, jeśli widzisz w opisie po ukośniku „przekład”, „redakcja”, „opracowanie”, „ilustracje” i podane nazwisko, to właśnie są te kolejne oznaczenia odpowiedzialności – i one mają konkretne miejsce i kolejność w opisie zgodnie z zasadami. Taka wiedza jest przydatna nie tylko w bibliotece, ale też podczas korzystania z baz danych czy tworzenia profesjonalnych bibliografii do swoich projektów.
Wiele osób myli się, próbując odczytać z opisu bibliograficznego, co oznacza podkreślony fragment. Najczęstszy błąd to utożsamienie pierwszego nazwiska w opisie z hasłem autorskim, co jest prawie zawsze poprawne, ale tutaj podkreślony jest zupełnie inny element – wzmianka o tłumaczu. Hasło autorskie faktycznie otwiera ten opis („PANTALON, Michael”), lecz nas interesuje ta część po ukośniku – „przekład Agata Błaż”. Zdarza się, że osoby uczące się bibliografii uznają to za hasło przedmiotowe, jednak hasło przedmiotowe nie pojawia się w opisie samej książki – to termin służący do klasyfikowania treści dokumentu w katalogach bibliotecznych. W tym przypadku nie ma takiego elementu. Często też mylona jest nazwa wydawnictwa („Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne”) z oznaczeniami odpowiedzialności, ale ta część opisu ma zupełnie inną funkcję – wskazuje, gdzie i przez kogo wydano książkę. Tymczasem podkreślony fragment dotyczy osoby odpowiedzialnej za przekład, współodpowiedzialnej za powstanie utworu w obecnej formie, co według norm (jak PN-ISO 690, RDA czy MARC21) kwalifikuje się jako następne oznaczenie odpowiedzialności. Często nie zdajemy sobie sprawy, jak ważne jest poprawne rozróżnianie tych elementów – w praktyce pozwala to uniknąć błędów przy tworzeniu opisów bibliograficznych do prac dyplomowych, artykułów czy katalogów bibliotecznych. Moim zdaniem kluczowe jest, aby dokładnie czytać, co tak naprawdę jest podkreślone, i kojarzyć to z odpowiednim terminem z zakresu opisu bibliograficznego – wtedy unikniemy typowych nieporozumień.