Pustą stroną w spisie bibliograficznym jest
Wakat to termin, który w typografii i poligrafii oznacza pustą, niezadrukowaną stronę w publikacji, na przykład w spisie bibliograficznym, książce czy katalogu. W praktyce wydawniczej, zwłaszcza przy składzie większych dzieł lub publikacji naukowych, wakat jest stosowany celowo – często po to, żeby zachować podział rozdziałów, poprawną paginację albo po prostu estetykę układu. Zdarza się, że zostawia się pustą stronę po zakończeniu rozdziału lub działu, żeby kolejny mógł zacząć się na stronie parzystej lub nieparzystej (to zależy od przyjętych standardów wydawcy). Moim zdaniem jest to taki detal, który pokazuje profesjonalizm w projektowaniu publikacji. Branżowe normy, jak choćby PN-ISO 7144, zwracają uwagę na czytelność i logiczny układ publikacji, a odpowiednie stosowanie wakatów bardzo w tym pomaga. W praktyce, przygotowując spis bibliograficzny do pracy dyplomowej albo innego projektu, warto wiedzieć, że taka pusta strona to nie błąd czy przeoczenie, tylko świadomie zastosowany element konstrukcji dzieła. Często młodzi wydawcy mylą wakat ze zwykłą pomyłką, ale dobry składacz wie, że to narzędzie do osiągnięcia czytelności i uporządkowania tekstu. W dużych publikacjach naukowych czy albumach spotykam się z tym praktycznie przy każdym większym projekcie. To naprawdę jeden z tych szczegółów, które odróżniają profesjonalnie przygotowany materiał od amatorskiego druku.
W branży poligraficznej i wydawniczej bardzo łatwo pomylić specjalistyczne pojęcia, zwłaszcza gdy brzmią one podobnie lub dotyczą elementów konstrukcji książki. Wklejka i wyklejka są terminami związanymi z oprawą książek, ale mają zupełnie inne znaczenie niż pusta strona w spisie bibliograficznym. Wyklejka to kartka najczęściej grubsza, która łączy blok książki z okładką – jest to ta część, którą widać zaraz po otwarciu okładki. Często wyklejki mają nadrukowane grafiki lub są jednolite, stanowią też czasem miejsce na dedykację albo notę wydawniczą. Wklejka natomiast to po prostu kartka doklejona do wnętrza książki, na przykład z powodu błędu, korekty lub uzupełnienia treści, co według standardów wydawniczych nie jest żadnym elementem typowym dla struktury publikacji naukowej, a raczej wyjątkiem technicznym. Kapitałka to z kolei dekoracyjna tasiemka wszyta na górze i dole grzbietu bloku książki – pełni funkcję głównie estetyczną, czasem też wzmacnia konstrukcję oprawy, ale nie ma nic wspólnego z układem stron czy spisem bibliograficznym. Typowym błędem przy interpretacji takich pojęć jest mylenie elementów oprawy z układem stron; wynika to najczęściej z powierzchownej znajomości branżowego słownictwa oraz nieznajomości różnych etapów produkcji książki. Moim zdaniem warto jeszcze raz przejrzeć dostępne wytyczne dotyczące składu publikacji, zwłaszcza normy branżowe oraz podręczniki typograficzne – wtedy te wszystkie terminy naprawdę wskakują na swoje miejsce i trudno już o takie pomyłki.