Kwalifikacja: LES.02 - Gospodarowanie zasobami leśnymi

Przy tym pytaniu łatwo dać się złapać na myśleniu czysto kalendarzowym, bez uwzględnienia biologii gatunku. Świerk pospolity ma dość precyzyjnie określony cykl dojrzewania szyszek i nasion, a praktyka nasiennictwa leśnego w Polsce jest dobrze opisana w instrukcjach hodowlanych i w zasadach gospodarki nasiennej. Odpowiedzi wskazujące okres od listopada do grudnia albo od stycznia do marca często wynikają z przekonania, że „im później, tym lepiej dojrzałe nasiona”. Problem w tym, że zbyt późny zbiór oznacza duże ryzyko osypania nasion w drzewostanie. W listopadzie, a tym bardziej w styczniu czy lutym, przy suchych i wietrznych warunkach wiele szyszek zaczyna się rozchylać, a nasiona po prostu wypadają na ziemię. Z punktu widzenia gospodarki nasiennej to czysta strata materiału, a do tego w zakładzie nasiennym otrzymuje się mniej szyszek pełnych, o dobrej masie i jakości. Z kolei termin od marca do kwietnia jest całkowicie oderwany od cyklu życiowego świerka. W tym czasie szyszki z poprzedniego sezonu są już najczęściej puste, łuski kruche, a nasiona dawno rozwiane. To częsty błąd osób, które mylą czas zbioru nasion z czasem wiosennych prac w szkółce, czyli siewów. Kto pracował w szkółce, ten kojarzy świerk raczej z wiosennym siewem, co może podświadomie przesuwać w głowie cały cykl. Tymczasem profesjonalne nasiennictwo leśne opiera się na zasadzie: zbieramy szyszki, gdy są dojrzałe, ale jeszcze zamknięte. W polskich warunkach klimatycznych dla świerka odpowiada temu właśnie okres jesienno–wczesnozimowy, ale z wyraźnym początkiem już w październiku. Zbyt późne terminy nie tylko obniżają plon nasion, ale też pogarszają ich parametry – częściej pojawiają się uszkodzenia mrozowe, pleśnie, a materiał jest mniej przydatny do długotrwałego przechowywania. Dlatego w hodowli lasu trzymanie się sprawdzonego kalendarza zbioru nasion, opartego na obserwacji dojrzałości szyszek, jest traktowane jako dobra praktyka zawodowa, a nie tylko teoria z podręcznika.