Przedsiębiorstwo TRANS dostarczyło do Piekarni BOCHENEK mąkę od Zakładu ZBOŻE. Piekarnia sprzedaje pieczywo do Sklepu ŚWIEŻAK. Który podmiot gospodarczy powinien wystawić dokument PZ na mąkę?
A. Przedsiębiorstwo TRANS
B. Zakład ZBOŻE
C. Piekarnia BOCHENEK
D. Sklep ŚWIEŻAK
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2022 (arkusz AU.22-SG-22.01).
Dokument PZ, czyli przyjęcie zewnętrzne, powinien wystawić ten podmiot, który fizycznie i ewidencyjnie przyjmuje towar do swojego magazynu. W tej sytuacji mąka trafia do Piekarni BOCHENEK, więc to właśnie piekarnia powinna sporządzić PZ na mąkę. Zakład ZBOŻE jest dostawcą, a Przedsiębiorstwo TRANS tylko przewozi ładunek, czyli wykonuje usługę transportową. PZ nie wystawia się dlatego, że ktoś wyprodukował towar albo go przewiózł, tylko dlatego, że towar został przyjęty na stan magazynowy odbiorcy. W praktyce magazynier w piekarni sprawdza ilość worków mąki, jakość opakowań, zgodność z zamówieniem, fakturą albo dokumentem WZ od dostawcy, a potem wprowadza przyjęcie do systemu magazynowego. Moim zdaniem to jest jedna z ważniejszych zasad w dokumentacji magazynowej, bo dobrze wystawione PZ porządkuje zapasy i później łatwiej rozliczyć produkcję pieczywa. W dobrych praktykach branżowych PZ powinno zawierać m.in. datę przyjęcia, nazwę dostawcy, nazwę materiału, ilość, jednostkę miary, numer partii, a czasem też termin przydatności, co przy żywności ma duże znaczenie.
W tym pytaniu łatwo pomylić role uczestników łańcucha dostaw, bo występuje producent, przewoźnik, odbiorca surowca i późniejszy odbiorca wyrobu gotowego. Trzeba jednak patrzeć na to, kto przyjmuje mąkę na własny magazyn. Sklep ŚWIEŻAK kupuje pieczywo, a nie mąkę, więc nie ma podstaw, aby wystawiał PZ na surowiec używany wcześniej w piekarni. Sklep może wystawić dokument przyjęcia na chleb, bułki albo inne pieczywo, ale nie na mąkę, której nigdy nie przyjął do swojego magazynu. Zakład ZBOŻE jako dostawca mąki zwykle wystawia dokument wydania, na przykład WZ, ewentualnie fakturę lub dokument dostawy. Nie wystawia PZ u odbiorcy, bo PZ jest dokumentem wewnętrznym przyjmującego towar. Przedsiębiorstwo TRANS też nie jest właściwym podmiotem, ponieważ przewoźnik odpowiada za transport, list przewozowy, terminowe dostarczenie i stan przesyłki w drodze, ale nie księguje mąki jako własnego zapasu piekarni. Typowy błąd polega na tym, że ktoś kojarzy dokument z tym, kto fizycznie ma kontakt z towarem, na przykład kierowca przywozi mąkę, więc niby on powinien coś wystawić. W logistyce magazynowej ważniejsze jest jednak prawo do dysponowania zapasem i miejsce przyjęcia. PZ powstaje tam, gdzie towar zwiększa stan magazynowy, czyli w Piekarni BOCHENEK.