Graficzną prezentacją ilustrującą klasyfikację ABC jest
A. krzywa Poissona.
B. krzywa Holta.
C. krzywa Lorenza.
D. krzywa Browna.
Pytanie z egzaminu CKE, październik 2013 (arkusz A.30-X-13.10).
Graficzną prezentacją klasyfikacji ABC jest krzywa Lorenza, bo pokazuje ona skumulowany udział pozycji asortymentowych w odniesieniu do skumulowanej wartości, najczęściej wartości zużycia, sprzedaży albo zapasu. W praktyce układa się indeksy materiałowe od największej do najmniejszej wartości rocznego obrotu, a potem nanosi na wykres, ile procent pozycji daje ile procent wartości. I wtedy bardzo ładnie widać zasadę Pareto: niewielka grupa zapasów, czyli zwykle grupa A, odpowiada za największą część wartości, np. 20% pozycji może generować około 80% wartości obrotu. Grupa B ma znaczenie średnie, a grupa C obejmuje dużo pozycji, ale o małej wartości jednostkowej lub małym wpływie na koszty. Moim zdaniem to jeden z bardziej praktycznych wykresów w logistyce, bo od razu podpowiada, gdzie trzeba pilnować stanów magazynowych, dokładności ewidencji i częstotliwości kontroli. W dobrych praktykach magazynowych towary A kontroluje się częściej, planuje ostrożniej i często obejmuje dokładniejszą inwentaryzacją cykliczną. Towary C można obsługiwać prostszymi metodami, bo ich wpływ finansowy jest mniejszy, choć nadal nie wolno robić bałaganu w kartotekach. Krzywa Lorenza pomaga więc nie tylko narysować analizę ABC, ale też podejmować decyzje o poziomie zapasu bezpieczeństwa, priorytetach zakupowych i organizacji pracy w systemie WMS lub ERP.
W tym pytaniu łatwo pomylić różne wykresy i modele, bo wszystkie nazwy brzmią dość technicznie, ale dotyczą innych zagadnień. Krzywa Poissona wiąże się z rozkładem prawdopodobieństwa zdarzeń rzadkich lub zliczanych w czasie, na przykład liczby awarii, zgłoszeń albo przyjazdów w określonym przedziale. Może być użyteczna w analizach statystycznych i planowaniu obsługi, ale nie pokazuje podziału zapasów według wartości zużycia. Nie nadaje się więc jako graficzne przedstawienie klasyfikacji ABC, bo ABC opiera się na skumulowanym udziale wartościowym pozycji asortymentowych. Krzywa Browna kojarzy się raczej z metodami wygładzania wykładniczego lub analizą przebiegów losowych, zależnie od kontekstu. W logistyce prognozowanie popytu jest oczywiście ważne, ale prognoza to nie to samo co klasyfikacja zapasów według znaczenia ekonomicznego. Podobnie krzywa Holta odnosi się do modelu Holta, czyli prognozowania szeregów czasowych z trendem. Przydaje się przy przewidywaniu sprzedaży lub zapotrzebowania, jednak nie służy do pokazania, że mała liczba indeksów materiałowych generuje dużą część wartości obrotu. Typowy błąd myślowy polega tu na tym, że ktoś widzi nazwę znaną z analizy danych i zakłada, że każda krzywa statystyczna pasuje do zapasów. A w analizie ABC najważniejsze są udziały skumulowane: na jednej osi procent pozycji, na drugiej procent wartości. To właśnie krzywa Lorenza pokazuje nierównomierność rozkładu i dlatego jest używana razem z zasadą Pareto 80/20. Z mojego doświadczenia, jeśli zapamiętasz sobie, że ABC = wartościowanie zapasów i koncentracja kosztów, to wybór krzywej Lorenza robi się dość naturalny.