Przedsiębiorstwo w styczniu poniosło 18 020,00 zł kosztów produkcji opakowań plastikowych. W tym czasie wyprodukowano 5 300 szt. opakowań. Oblicz jednostkowy koszt wytworzenia opakowania w styczniu.
A. 4,51 zł
B. 3,00 zł
C. 3,40 zł
D. 3,60 zł
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2019 (arkusz A.30-X-19.01).
Koszt jednostkowy wytworzenia oblicza się przez podzielenie łącznych kosztów produkcji przez liczbę wyprodukowanych sztuk. W tym zadaniu chodzi o prostą kalkulację podziałową, czyli taką, gdzie cały koszt rozkładamy na jednakowe wyroby. Można to zapisać wzorem $k_j=\frac{K_c}{Q}$, gdzie kⱼ to koszt jednostkowy, Kc to koszty całkowite, a Q to wielkość produkcji. Podstawienie danych daje: 18 020,00 zł ÷ 5 300 szt. = 3,40 zł/szt. Dlatego poprawna odpowiedź to 3,40 zł. W praktyce taki wynik jest bardzo ważny, bo pomaga ustalić cenę sprzedaży, porównać opłacalność produkcji oraz kontrolować, czy zużycie materiałów, energii i robocizny nie rośnie za bardzo. Moim zdaniem to jedno z tych obliczeń, które w logistyce i produkcji naprawdę często się przydaje, nawet jeśli wygląda banalnie. Dobra praktyka branżowa jest taka, żeby zawsze pilnować jednostek: zł dzielimy przez sztuki, więc wynik powinien być w zł/szt. W systemach ERP albo arkuszach kalkulacyjnych taki koszt jest później używany do wyceny zapasów, analizy marży i planowania kolejnych partii produkcyjnych.
W tym zadaniu trzeba uważać, żeby nie pomylić kosztu całkowitego z kosztem jednostkowym. Wyniki 3,00 zł, 3,60 zł albo 4,51 zł mogą pojawić się wtedy, gdy ktoś zaokrągla zbyt wcześnie, źle przepisze liczbę sztuk albo dzieli nie te wartości, które trzeba. Najważniejsza zasada jest prosta: koszt jednej sztuki otrzymujemy dopiero po rozłożeniu całych kosztów produkcji na całą liczbę wyrobów. Czyli 18 020,00 zł trzeba podzielić przez 5 300 sztuk. Nie odejmujemy tych liczb, nie mnożymy ich i nie szacujemy wyniku na oko, bo w rachunku kosztów takie podejście szybko daje błędną wycenę zapasu. W praktyce magazynowej i produkcyjnej nawet różnica 0,20 zł na jednej sztuce może być istotna, jeśli firma produkuje tysiące albo setki tysięcy opakowań. Z mojego doświadczenia najczęstszy błąd to patrzenie tylko na odpowiedzi i wybieranie tej, która wydaje się najbardziej prawdopodobna. A tu trzeba wykonać dokładne dzielenie: 18 020,00 zł ÷ 5 300 szt. = 3,40 zł/szt. Wynik 4,51 zł sugerowałby zawyżenie kosztu jednostkowego, co mogłoby prowadzić do zbyt wysokiej ceny sprzedaży albo błędnej wyceny produkcji w magazynie. Zaniżenie do 3,00 zł z kolei fałszuje rentowność, bo firma myślałaby, że wytwarza taniej niż naprawdę. W rachunkowości zarządczej i analizach logistycznych liczy się zgodność danych wejściowych, jednostek miary i metody kalkulacji, nie tylko sam wynik końcowy.