Który kanał dystrybucji stosuje przedsiębiorstwo, jeżeli pomiędzy producentem a konsumentem występuje tylko jeden pośrednik?
A. Krótki.
B. Długi.
C. Wieloszczeblowy.
D. Bezpośredni.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2024 (arkusz A.30-SG-24.06).
Kanał krótki oznacza taki układ dystrybucji, w którym między producentem a konsumentem występuje tylko jeden pośrednik, najczęściej detalista albo czasem hurtownik pełniący funkcję sprzedaży dalej do odbiorcy. Schemat wygląda wtedy mniej więcej tak: producent → pośrednik → konsument. Dlatego odpowiedź „Krótki” jest właściwa. W praktyce spotyka się to bardzo często, np. piekarnia produkuje wyroby i dostarcza je do sklepu osiedlowego, a klient kupuje je już w tym sklepie. Podobnie producent kosmetyków może sprzedawać towar do drogerii, a dopiero drogeria do klienta końcowego. Taki kanał pozwala producentowi zwiększyć zasięg sprzedaży, ale nadal utrzymać dość dobrą kontrolę nad przepływem towaru, ceną, ekspozycją i jakością obsługi. Z mojego doświadczenia to jest jeden z bardziej praktycznych modeli, bo nie jest ani zbyt skomplikowany, ani całkiem zależny od własnej sprzedaży producenta. W logistyce i dystrybucji dobra praktyka polega na tym, żeby liczba pośredników była dopasowana do rodzaju produktu, wymaganego czasu dostawy, kosztów transportu, zapasów oraz oczekiwań klienta. Im mniej szczebli, tym zwykle łatwiej o szybszą informację zwrotną z rynku i mniejsze ryzyko opóźnień, choć oczywiście pośrednik też musi działać sprawnie.
W tym pytaniu kluczowe jest policzenie, ilu pośredników znajduje się pomiędzy producentem a konsumentem. Jeżeli nie ma żadnego pośrednika, mówimy o kanale bezpośrednim. To jest sytuacja, gdy producent sam sprzedaje produkt odbiorcy końcowemu, na przykład przez własny sklep internetowy, firmowy salon sprzedaży albo sprzedaż z zakładu. Taki model daje dużą kontrolę nad ceną i relacją z klientem, ale wymaga od producenta własnej organizacji sprzedaży, obsługi zamówień, reklamacji, magazynowania i dostaw. Nie pasuje więc do opisu z pytania, bo tam wyraźnie pojawia się jeden pośrednik.
Kanał długi oznacza bardziej rozbudowaną drogę produktu, gdzie po drodze występuje kilku uczestników, na przykład producent → hurtownik → detalista → konsument. Czasem dochodzi jeszcze agent, broker, operator logistyczny albo dystrybutor regionalny. Taki system bywa potrzebny przy dużym rynku, rozproszonej sieci odbiorców i szerokim asortymencie, ale nie można go utożsamiać z jednym pośrednikiem. Typowy błąd polega na tym, że uczniowie kojarzą „długi” z samym faktem, że produkt nie idzie bezpośrednio od producenta. A to za mało, bo trzeba ocenić liczbę szczebli.
Określenie wieloszczeblowy także wskazuje na kilka poziomów pośrednictwa. W logistyce taki kanał jest bardziej złożony organizacyjnie: wymaga koordynacji zapasów, harmonogramów dostaw, dokumentacji, kontroli jakości i przepływu informacji między uczestnikami łańcucha dostaw. Moim zdaniem najprościej zapamiętać to tak: bezpośredni to zero pośredników, krótki to jeden pośrednik, a długi lub wieloszczeblowy to więcej niż jeden. Właśnie dlatego przy jednym pośredniku poprawnym pojęciem jest kanał krótki, a nie bezpośredni, długi czy wieloszczeblowy.
Kanał długi oznacza bardziej rozbudowaną drogę produktu, gdzie po drodze występuje kilku uczestników, na przykład producent → hurtownik → detalista → konsument. Czasem dochodzi jeszcze agent, broker, operator logistyczny albo dystrybutor regionalny. Taki system bywa potrzebny przy dużym rynku, rozproszonej sieci odbiorców i szerokim asortymencie, ale nie można go utożsamiać z jednym pośrednikiem. Typowy błąd polega na tym, że uczniowie kojarzą „długi” z samym faktem, że produkt nie idzie bezpośrednio od producenta. A to za mało, bo trzeba ocenić liczbę szczebli.
Określenie wieloszczeblowy także wskazuje na kilka poziomów pośrednictwa. W logistyce taki kanał jest bardziej złożony organizacyjnie: wymaga koordynacji zapasów, harmonogramów dostaw, dokumentacji, kontroli jakości i przepływu informacji między uczestnikami łańcucha dostaw. Moim zdaniem najprościej zapamiętać to tak: bezpośredni to zero pośredników, krótki to jeden pośrednik, a długi lub wieloszczeblowy to więcej niż jeden. Właśnie dlatego przy jednym pośredniku poprawnym pojęciem jest kanał krótki, a nie bezpośredni, długi czy wieloszczeblowy.