Zasada, zgodnie z którą ostatnie stanowisko otrzymuje harmonogram dostaw gotowych wyrobów do odbiorców, a wyroby do produkcji są pobierane z poprzednich stanowisk, opisuje system sterowania przepływem materiałów
A. EDI
B. KANBAN
C. ISO
D. TQM
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2014 (arkusz A.30-X-14.05).
Chodzi tu o KANBAN, czyli klasyczny system sterowania przepływem materiałów oparty na zasadzie ssania, a nie pchania produkcji na siłę do przodu. Ostatnie stanowisko, które zna realne zapotrzebowanie odbiorcy albo harmonogram wysyłek, pobiera potrzebne wyroby lub półprodukty z poprzedniego stanowiska. To poprzednie stanowisko uzupełnia tylko to, co zostało pobrane. W praktyce może to działać przez karty kanban, etykiety, puste pojemniki, skanery kodów albo sygnały w systemie ERP/WMS, ale sens jest ten sam: produkować dokładnie tyle, ile trzeba i wtedy, kiedy trzeba. Moim zdaniem to jedna z bardziej praktycznych metod, bo szybko pokazuje gdzie powstaje zator. KANBAN jest mocno związany z Just in Time, Lean Management, kontrolą WIP, FIFO i wizualnym zarządzaniem. Dobre praktyki branżowe to m.in. ustalenie limitu kart, opisanie miejsc odkładczych, standaryzacja pojemników, szybka reakcja na braki oraz regularne sprawdzanie, czy liczba kart pasuje do realnego zapotrzebowania. Dzięki temu ogranicza się zapasy, nadprodukcję i chaos na stanowiskach, choć oczywiście trzeba pilnować dyscypliny pracy, bo bez niej system łatwo się rozjeżdża.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka skrótów, bo wszystkie brzmią trochę technicznie i kojarzą się z organizacją przedsiębiorstwa. EDI oznacza elektroniczną wymianę danych między firmami, na przykład przesyłanie zamówień, awiz dostawy, faktur czy potwierdzeń wysyłki w ustalonym formacie. To jest bardzo przydatne w logistyce i łańcuchu dostaw, ale samo EDI nie opisuje zasady pobierania wyrobów z poprzednich stanowisk produkcyjnych. Ono przenosi informacje między systemami, a nie steruje fizycznym ruchem pojemników na linii w logice pull. TQM dotyczy kompleksowego zarządzania jakością, czyli ciągłego doskonalenia, zaangażowania pracowników, analizy przyczyn błędów i poprawy procesów. Może wspierać produkcję, ale nie jest konkretnym mechanizmem przepływu materiału między stanowiskami. ISO z kolei kojarzy się ze standardami, np. ISO 9001 dla systemu zarządzania jakością. Norma może wymagać uporządkowanych procedur i nadzoru nad procesem, ale nie mówi, że ostatnie stanowisko ma pobierać elementy z poprzedniego przez karty lub sygnały. Typowy błąd polega na tym, że wybiera się skrót najbardziej znany albo najbardziej formalny. A tutaj kluczowe są słowa: ostatnie stanowisko, harmonogram dostaw, pobieranie z poprzednich stanowisk. To właśnie opisuje KANBAN, czyli sterowanie przepływem materiałów przez rzeczywiste zapotrzebowanie, z ograniczeniem zapasów międzyoperacyjnych i lepszą widocznością problemów na produkcji.