Które zestawienie przedstawia prawidłową kolejność procesów w łańcuchu dostaw?
A. Konsumpcja → zaopatrzenie → produkcja → dystrybucja.
B. Produkcja → dystrybucja → konsumpcja → zaopatrzenie.
C. Dystrybucja → konsumpcja → zaopatrzenie → produkcja.
D. Zaopatrzenie → produkcja → dystrybucja → konsumpcja.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2018 (arkusz A.30-X-18.06).
Łańcuch dostaw w podstawowym ujęciu zaczyna się od zaopatrzenia, bo przedsiębiorstwo musi najpierw pozyskać surowce, materiały, komponenty albo towary handlowe. Dopiero potem może ruszyć produkcja, czyli przekształcanie tych zasobów w wyrób gotowy lub przygotowanie asortymentu do sprzedaży. Następny etap to dystrybucja, a więc organizacja magazynowania, kompletacji, transportu, przekazania do hurtowni, sklepu, centrum dystrybucyjnego albo bezpośrednio do klienta. Na końcu jest konsumpcja, czyli faktyczne wykorzystanie produktu przez odbiorcę. Moim zdaniem to jedna z najważniejszych podstaw logistyki, bo bez tej kolejności trudno zrozumieć planowanie dostaw, harmonogram produkcji czy obsługę klienta. W praktyce np. piekarnia najpierw zamawia mąkę i drożdże, potem wypieka pieczywo, następnie rozwozi je do sklepów, a dopiero później klient je kupuje i zużywa. Dobre praktyki branżowe, zgodne z podejściem SCM, czyli Supply Chain Management, zakładają koordynację przepływu materiałów, informacji i pieniędzy właśnie przez te etapy. Jeśli któryś etap jest pominięty albo ustawiony w złym miejscu, pojawiają się opóźnienia, braki zapasu, przestoje produkcyjne i koszty, które potem ciężko odkręcić.
W błędnych odpowiedziach problem polega na odwróceniu naturalnego przepływu dóbr w łańcuchu dostaw. Produkcja nie może logicznie rozpocząć całego procesu, jeśli wcześniej nie zapewniono surowców, części, opakowań albo towarów do dalszej sprzedaży. W praktyce zakład produkcyjny bez zaopatrzenia stoi, nawet jeśli ma ludzi, maszyny i plan produkcyjny. To częsty błąd myślowy: ktoś widzi gotowy produkt i zakłada, że produkcja jest początkiem, ale w logistyce patrzymy szerzej, od źródła materiału aż do klienta końcowego. Podobnie konsumpcja nie powinna występować przed zaopatrzeniem i produkcją, bo klient może użyć produktu dopiero wtedy, gdy zostanie on wytworzony i dostarczony. Oczywiście popyt klienta może uruchamiać planowanie, prognozy sprzedaży albo zamówienie, ale to jest przepływ informacji, a nie fizyczna kolejność przepływu towaru. Dystrybucja też nie jest etapem startowym, bo nie da się sensownie dystrybuować czegoś, czego jeszcze nie wyprodukowano lub nie pozyskano. W dobrych praktykach SCM rozróżnia się przepływ materiałowy, informacyjny i finansowy, i właśnie brak tego rozróżnienia często miesza w głowie. Poprawna sekwencja pokazuje prosty model: najpierw zaopatrzenie, potem produkcja, dalej dystrybucja i na końcu konsumpcja. W realnej firmie te procesy czasem zachodzą równolegle, są wspierane przez ERP, MRP czy WMS, ale ich logiczna zależność zostaje taka sama. Inaczej planowanie zapasów, transportu i obsługi zamówień robi się chaotyczne, a to w logistyce szybko wychodzi w kosztach.