Ile worków z nawozem o wymiarach 0,6 m x 0,5 m x 0,2 m (dł. x szer. x wys.) i masie własnej 60 kg można umieścić na palecie o wymiarach 1,2 m x 1,0 m x 0,1 m (dł. x szer. x wys.), uwzględniając ładowność palety wynoszącą 1 t i dopuszczalną wysokość paletowej jednostki ładunkowej 2 m.
A. 52 worków.
B. 16 worków.
C. 40 worków.
D. 36 worków.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2018 (arkusz A.30-X-18.01).
W tym zadaniu kluczowe jest to, że sprawdzamy jednocześnie dwa ograniczenia: wymiary palety oraz jej ładowność. Na powierzchni palety 1,2 m x 1,0 m można ułożyć 4 worki w jednej warstwie, bo worek ma podstawę 0,6 m x 0,5 m. Czyli po długości mieszczą się 2 worki, a po szerokości też 2 worki. Wysokość paletowej jednostki ładunkowej nie może przekroczyć 2 m, ale sama paleta ma 0,1 m wysokości, więc na worki zostaje 1,9 m. Przy wysokości worka 0,2 m teoretycznie dałoby się ułożyć 9 warstw, czyli 36 worków. I tu jest haczyk, moim zdaniem bardzo praktyczny: masa. Jeden worek waży 60 kg, a ładowność palety wynosi 1 t, czyli 1000 kg. 1000 kg : 60 kg = 16,66, więc nie można zaokrąglić w górę, tylko trzeba przyjąć 16 worków. Daje to 16 × 60 kg = 960 kg, czyli mieścimy się w dopuszczalnej nośności. W magazynie tak właśnie się liczy jednostki ładunkowe: najpierw gabaryty, potem masa, a ostateczny wynik wyznacza bardziej restrykcyjne ograniczenie. Dobra praktyka branżowa mówi, żeby nigdy nie przekraczać nośności palety, nawet jeśli fizycznie towar jeszcze się zmieści, bo grozi to uszkodzeniem palety, rozsypaniem ładunku albo problemami przy transporcie wózkiem widłowym.
W tym przykładzie łatwo pomylić pojemność geometryczną z dopuszczalną masą ładunku. Same wymiary rzeczywiście kuszą, żeby policzyć liczbę worków tylko z układu warstw. Na palecie o podstawie 1,2 m x 1,0 m mieszczą się 4 worki w jednej warstwie, a ponieważ do wysokości 2 m zostaje po odjęciu palety 1,9 m, można ułożyć 9 pełnych warstw. To daje 36 worków. Taki wynik jest jednak tylko obliczeniem przestrzennym, a nie ostateczną liczbą dopuszczalną technologicznie. W magazynowaniu jednostka ładunkowa musi spełniać jednocześnie warunek wymiarowy, masowy i bezpieczeństwa manipulacji. Jeżeli 36 worków ważyłoby 36 × 60 kg = 2160 kg, to byłoby ponad dwa razy więcej niż ładowność palety. Taka paleta nie powinna zostać ani przyjęta do składowania, ani podniesiona wózkiem bez dodatkowej analizy, bo to po prostu niebezpieczne. Wyniki typu 40 albo 52 najczęściej biorą się z błędnego mnożenia objętości lub z pominięcia wysokości samej palety i masy worków. Czasem ktoś dzieli objętość paletyzowanej przestrzeni przez objętość worka, ale w praktyce to za mało, bo worki mają konkretne ustawienie, a nie są płynem wlewającym się do pudełka. Z kolei ładowność 1 t oznacza 1000 kg obciążenia, więc przy workach po 60 kg maksymalnie można przyjąć tylko 16 sztuk, bo 17 worków ważyłoby już 1020 kg. Z mojego doświadczenia takie zadania dobrze uczą, że w logistyce nie wystarczy, że coś się mieści na oko. Trzeba jeszcze sprawdzić normy obciążenia, stabilność stosu i realne warunki transportu wewnętrznego.