W wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji stwierdzono niedobór niezawiniony 1 650 kg cukru, ewidencjonowanego po 2,00 zł/kg. Ile wynosi wartość niedoboru niezawinionego ponad normę ubytków naturalnych, jeżeli limit ubytków stanowi 1% średniego rocznego obrotu magazynowego, który wynosi 300 000,00 zł?
A. 6 300,00 zł
B. 3 000,00 zł
C. 300,00 zł
D. 3 300,00 zł
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2021 (arkusz AU.22-SG-21.06).
Wartość 300,00 zł wynika z tego, że trzeba odróżnić cały niedobór od tej części, która mieści się jeszcze w normie ubytków naturalnych. Najpierw liczymy wartość stwierdzonego braku cukru: 1 650 kg × 2,00 zł/kg = 3 300,00 zł. To jest pełna wartość niedoboru ujawnionego podczas inwentaryzacji. Następnie obliczamy dopuszczalny limit ubytków naturalnych, czyli 1% średniego rocznego obrotu magazynowego: 1% z 300 000,00 zł = 3 000,00 zł. Skoro norma dopuszcza ubytek do 3 000,00 zł, to ponad normę zostaje tylko różnica: 3 300,00 zł - 3 000,00 zł = 300,00 zł. W praktyce magazynowej to bardzo ważne, bo inaczej rozlicza się ubytki naturalne, a inaczej niedobory przekraczające dopuszczalny limit. Moim zdaniem to jedno z tych zadań, gdzie najłatwiej pomylić wartość całego niedoboru z wartością niedoboru ponadnormatywnego. Dobra praktyka przy inwentaryzacji jest taka, żeby zawsze robić trzy kroki: ustalić ilość braku, przeliczyć go na wartość ewidencyjną, a potem porównać z obowiązującą normą ubytków. Tak robi się to czytelnie i zgodnie z zasadami kontroli zapasów.
W tym zadaniu kluczowe jest rozróżnienie kilku pojęć, które na pierwszy rzut oka wyglądają podobnie, ale w rozliczeniach magazynowych znaczą coś innego. Cały stwierdzony niedobór cukru ma wartość 3 300,00 zł, bo 1 650 kg pomnożone przez cenę ewidencyjną 2,00 zł/kg daje właśnie taką kwotę. Nie jest to jednak automatycznie wartość niedoboru ponad normę. W magazynach często występują ubytki naturalne, np. wynikające z wysychania, pylenia, rozsypu, różnic ważenia albo normalnych strat przy manipulacji towarem. Dlatego ustala się limit, który w tym przypadku wynosi 1% średniego rocznego obrotu magazynowego. Przy obrocie 300 000,00 zł limit to 3 000,00 zł.
Jeżeli ktoś wskazuje 3 000,00 zł, to najpewniej policzył tylko normę ubytków naturalnych, a nie kwotę ponad tę normę. To częsty błąd, bo słowo „limit” bywa mylone z ostateczną wartością niedoboru do rozliczenia. Kwota 3 300,00 zł oznacza natomiast pełny niedobór ujawniony w inwentaryzacji, bez odjęcia części dopuszczalnej. Taki wynik byłby poprawny, gdyby pytano o całkowitą wartość braku, ale tu pytanie dotyczy tylko nadwyżki ponad normę. Z kolei 6 300,00 zł powstaje przy nielogicznym zsumowaniu wartości niedoboru i limitu, a w rachunkowości magazynowej tych wartości się nie dodaje, tylko porównuje. Z mojego doświadczenia najlepiej zapisać sobie prosty schemat: wartość niedoboru - dopuszczalny limit = niedobór ponadnormatywny. Wtedy wychodzi 3 300,00 zł - 3 000,00 zł = 300,00 zł i nie ma mieszania pojęć.
Jeżeli ktoś wskazuje 3 000,00 zł, to najpewniej policzył tylko normę ubytków naturalnych, a nie kwotę ponad tę normę. To częsty błąd, bo słowo „limit” bywa mylone z ostateczną wartością niedoboru do rozliczenia. Kwota 3 300,00 zł oznacza natomiast pełny niedobór ujawniony w inwentaryzacji, bez odjęcia części dopuszczalnej. Taki wynik byłby poprawny, gdyby pytano o całkowitą wartość braku, ale tu pytanie dotyczy tylko nadwyżki ponad normę. Z kolei 6 300,00 zł powstaje przy nielogicznym zsumowaniu wartości niedoboru i limitu, a w rachunkowości magazynowej tych wartości się nie dodaje, tylko porównuje. Z mojego doświadczenia najlepiej zapisać sobie prosty schemat: wartość niedoboru - dopuszczalny limit = niedobór ponadnormatywny. Wtedy wychodzi 3 300,00 zł - 3 000,00 zł = 300,00 zł i nie ma mieszania pojęć.