Magazyn osiągnął roczny obrót na poziomie 6 mln zł, a średni zapas w tym czasie kształtował się na poziomie 300 tys. zł. Ile razy w ciągu roku magazyn odnawiał zapas?
A. 5 razy.
B. 50 razy.
C. 2 razy.
D. 20 razy.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2022 (arkusz AU.22-SG-22.06).
Wskaźnik rotacji zapasu pokazuje, ile razy w analizowanym okresie średni zapas został odnowiony przez sprzedaż, wydania albo obrót magazynowy. Liczymy go według zależności $W=\frac{O}{Z_{sr}}$, czyli obrót roczny dzielimy przez średni zapas. Tutaj mamy 6 000 000 zł / 300 000 zł = 20. To znaczy, że magazyn w ciągu roku odnawiał zapas 20 razy. W praktyce taki wynik jest bardzo ważny, bo pozwala ocenić, czy pieniądze nie są zamrożone w zbyt dużych stanach magazynowych. Można też policzyć orientacyjny czas jednego cyklu: 365 dni / 20 = około 18 dni. Moim zdaniem to jeden z podstawowych wskaźników, które warto kontrolować w WMS, ERP albo nawet w zwykłym arkuszu, bo szybko pokazuje kondycję gospodarki zapasami. W dobrych praktykach logistycznych rotację porównuje się osobno dla grup ABC/XYZ, bo inna rotacja jest normalna dla towarów szybko zbywalnych, a inna dla części rzadko używanych.
W tym zadaniu kluczowe jest poprawne rozumienie wskaźnika rotacji zapasu. Nie chodzi o to, ile pieniędzy leży w magazynie w danym dniu, tylko ile razy średni poziom zapasu został odtworzony przez obrót w ciągu roku. Dlatego trzeba porównać roczny obrót z przeciętną wartością zapasu, a obie wielkości muszą być w tych samych jednostkach, czyli w złotych. Rachunek wygląda tak: 6 000 000 zł / 300 000 zł = 20. Wynik 5 razy często bierze się z pomylenia udziału procentowego z liczbą cykli, bo 300 000 zł to 5% z 6 000 000 zł, ale 5% nie oznacza 5 odnowień zapasu. Wynik 2 razy zwykle wynika z gubienia jednego zera albo z niedokładnego przeliczenia mln zł i tys. zł. W logistyce takie drobiazgi robią sporą różnicę, serio. Z kolei 50 razy sugeruje odwrócenie zależności albo wykonanie dodatkowego, nieuzasadnionego przeliczenia. Wskaźnika rotacji nie wyznacza się przez dzielenie średniego zapasu przez obrót, bo wtedy dostajemy raczej udział zapasu w obrocie, a nie liczbę odnowień. Dobra praktyka magazynowa mówi, żeby zawsze sprawdzić okres, jednostki oraz sens ekonomiczny wyniku: im większy obrót przy tym samym średnim zapasie, tym większa rotacja.