Organizacja produkcji, w której wyroby są wytwarzane w określonym porządku, z zachowaniem stałego okresu między kolejnymi uruchomieniami lub zakończeniami serii tych samych wyrobów, dotyczy produkcji
A. ciągłej.
B. cyklicznej.
C. masowej.
D. jednostkowej.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2017 (arkusz A.30-X-17.01).
Odpowiedź cyklicznej jest właściwa, bo opis mówi o produkcji prowadzonej według powtarzalnego rytmu: te same wyroby są uruchamiane albo kończone w stałych odstępach czasu. W praktyce oznacza to, że zakład nie produkuje wszystkiego naraz ani zupełnie przypadkowo, tylko układa harmonogram serii, np. w poniedziałek seria A, we wtorek seria B, a po określonym czasie znowu wraca seria A. Taki sposób organizacji jest bardzo ważny przy planowaniu obciążeń stanowisk, przezbrojeń maszyn, dostaw materiałów i zapasów międzyoperacyjnych. Moim zdaniem to jedna z bardziej praktycznych form produkcji, bo dobrze łączy porządek planowania z elastycznością. W dobrych praktykach produkcyjno-logistycznych produkcja cykliczna często współpracuje z systemami MRP lub ERP, które pomagają ustalić terminy uruchomień partii, zapotrzebowanie materiałowe i dostępność zasobów. Przykładem może być wytwarzanie różnych smaków napojów, partii kosmetyków albo serii części zamiennych. Ważny jest tutaj cykl, czyli powtarzalny odstęp między kolejnymi seriami tego samego wyrobu. To właśnie ten element odróżnia ją od pozostałych typów produkcji.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka pojęć, bo wszystkie dotyczą organizacji wytwarzania, ale akcent jest zupełnie inny. Produkcja masowa kojarzy się z dużą liczbą takich samych wyrobów i wysoką powtarzalnością operacji, jednak nie musi oznaczać stałego okresu między kolejnymi uruchomieniami serii. W produkcji masowej najważniejsza jest skala, standaryzacja, specjalizacja stanowisk i często niski koszt jednostkowy, a nie rytmiczny powrót tej samej partii po określonym czasie. Produkcja jednostkowa dotyczy zwykle pojedynczych, indywidualnych wyrobów, wykonywanych pod konkretne zamówienie, na przykład nietypowej maszyny, formy wtryskowej albo elementu konstrukcji. Tam harmonogram jest bardziej projektowy niż cykliczny, więc trudno mówić o stałym odstępie między seriami takich samych produktów. Produkcja ciągła natomiast polega na nieprzerwanym przebiegu procesu technologicznego, typowo w rafineriach, hutach, zakładach chemicznych czy energetyce. Tam proces płynie cały czas, często 24/7, a nie jest uruchamiany seriami w regularnych odstępach. Typowy błąd myślowy polega na tym, że słowo stały bywa kojarzone z produkcją ciągłą, a słowo powtarzalny z masową. Tutaj kluczowe są jednak serie tych samych wyrobów i zachowanie stałego okresu między nimi. To wskazuje na produkcję cykliczną, gdzie planowanie, harmonogramowanie i kontrola zapasów muszą być zsynchronizowane z powtarzającym się cyklem produkcyjnym. Z mojego doświadczenia najprościej zapamiętać: jeśli coś wraca co określony czas w tej samej kolejności, to mówimy o cyklu, a więc o produkcji cyklicznej.