Zastosowanie przepracowanych olejów jako surowca w celu produkcji wysokiej klasy paliw nazywa się
A. odparowywaniem.
B. spalaniem.
C. recyklingiem.
D. elektrolizą.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz A.30-X-19.06).
Zastosowanie przepracowanych olejów jako surowca do produkcji wysokiej klasy paliw to recykling, dokładniej odzysk surowcowy albo regeneracja/ponowne przetwarzanie olejów odpadowych. Chodzi o to, że zużyty olej nie jest traktowany tylko jako odpad do pozbycia się, ale jako materiał, z którego po oczyszczeniu, odwodnieniu, usunięciu zanieczyszczeń mechanicznych, dodatków i produktów starzenia można uzyskać wartościowe frakcje paliwowe lub bazy olejowe. W praktyce takie działania wpisują się w gospodarkę o obiegu zamkniętym i zasady ekologistyki. Moim zdaniem to dobry przykład, że logistyka odpadów ma realny sens, bo ogranicza zużycie ropy naftowej i zmniejsza ilość substancji niebezpiecznych w środowisku. W branży ważne jest, żeby przepracowane oleje były magazynowane selektywnie, w szczelnych pojemnikach, oznakowane i przekazywane uprawnionym odbiorcom zgodnie z kartą przekazania odpadu. Nie wolno mieszać ich przypadkowo z rozpuszczalnikami, wodą czy innymi chemikaliami, bo potem trudniej je odzyskać. Dobra praktyka to prowadzenie ewidencji, zabezpieczenie miejsca składowania przed wyciekiem oraz wybór technologii, która maksymalizuje odzysk, a nie tylko usuwa problem z zakładu.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka procesów, bo każdy z nich kojarzy się z jakimś przetwarzaniem substancji. Jednak produkcja wysokiej klasy paliw z przepracowanych olejów polega na recyklingu, czyli odzyskaniu wartościowego surowca z odpadu. Elektroliza nie pasuje do tego procesu, ponieważ jest metodą rozkładu chemicznego z użyciem prądu elektrycznego, stosowaną na przykład przy otrzymywaniu metali, wodoru albo w procesach galwanicznych. Zużyty olej silnikowy nie jest w normalnych warunkach przerabiany na paliwo przez elektrolizę, bo to mieszanina węglowodorów, dodatków uszlachetniających, sadzy, metali i produktów utleniania, a nie prosty elektrolit. Odparowywanie też nie jest właściwą nazwą całego procesu. Może być jednym z etapów technologicznych, na przykład przy usuwaniu wody lub lekkich frakcji, ale samo odparowanie nie oznacza jeszcze odzysku paliwa wysokiej jakości. Spalanie natomiast to wykorzystanie odpadu jako źródła energii, często z emisją zanieczyszczeń, a nie produkcja nowego surowca czy paliwa. Typowy błąd myślowy polega na tym, że skoro olej się pali, to ktoś uznaje spalanie za właściwe rozwiązanie. W gospodarce odpadami lepsza hierarchia postępowania mówi jednak: najpierw zapobieganie, potem ponowne użycie i recykling, a dopiero dalej odzysk energii i unieszkodliwianie. Z mojego doświadczenia w takich pytaniach trzeba patrzeć na słowa kluczowe: „jako surowca” i „produkcji wysokiej klasy paliw”. One jasno wskazują na recykling, nie na zwykłe pozbycie się odpadu.