Rękojmia to tryb dochodzenia odpowiedzialności w związku z
A. odmową uznania reklamacji.
B. zakupem towaru po cenie wyższej niż średnia cena rynkowa towaru.
C. uznaniem reklamacji.
D. ujawnioną wadą fizyczną lub prawną zakupionego towaru.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2022 (arkusz AU.22-SG-22.01).
Rękojmia wiąże się z odpowiedzialnością sprzedawcy za ujawnioną wadę fizyczną albo prawną zakupionego towaru. To jest sedno sprawy. W praktyce oznacza to, że jeżeli towar ma uszkodzenie, nie ma właściwości, które powinien mieć, jest niezgodny z umową, niekompletny albo np. należy do osoby trzeciej, kupujący może skorzystać z uprawnień wynikających z rękojmi. Może żądać naprawy, wymiany, obniżenia ceny, a w poważniejszych przypadkach nawet odstąpić od umowy. Moim zdaniem warto to dobrze zapamiętać, bo w logistyce i magazynie takie sytuacje zdarzają się całkiem często: przyjęto partię towaru, po kontroli jakości wychodzi uszkodzenie opakowań zbiorczych, brak deklarowanych parametrów albo niezgodność z dokumentem dostawy. Dobrą praktyką branżową jest wtedy sporządzenie dokumentacji reklamacyjnej, opisanie wady, wykonanie zdjęć, zabezpieczenie partii i zgłoszenie sprawy sprzedawcy w rozsądnym terminie. Rękojmia nie dotyczy samego niezadowolenia z ceny, tylko realnej wady rzeczy lub problemu prawnego z towarem.
W tym pytaniu łatwo pomylić rękojmię z ogólną reklamacją, bo w codziennym języku te pojęcia często wrzuca się do jednego worka. Rękojmia nie powstaje dlatego, że towar został kupiony drożej niż wynosi średnia cena rynkowa. Sama wysoka cena może być niekorzystna handlowo, ale nie oznacza jeszcze wady towaru. Jeżeli przedsiębiorstwo logistyczne kupi regał, wózek paletowy albo partię opakowań po cenie wyższej niż u konkurencji, to jest raczej kwestia negocjacji, analizy ofert i polityki zakupowej, a nie podstawa do rękojmi. Trzeba odróżniać błąd zakupowy od odpowiedzialności sprzedawcy za wadę. Odmowa uznania reklamacji również nie jest przyczyną rękojmi. To jest już reakcja sprzedawcy na zgłoszenie klienta, czyli pewien etap postępowania reklamacyjnego. Podobnie uznanie reklamacji nie tworzy rękojmi, tylko potwierdza, że sprzedawca zaakceptował roszczenie i prawdopodobnie wykona naprawę, wymianę albo zwrot środków. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi słowo „reklamacja” i automatycznie uznaje je za definicję rękojmi. A rękojmia ma konkretną podstawę: musi wystąpić wada fizyczna lub prawna rzeczy. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to tak: reklamacja to forma zgłoszenia problemu, a rękojmia to jedna z podstaw prawnych dochodzenia roszczeń wobec sprzedawcy.