Wyprodukowanie 3 500 000 sztuk żarówek typu LED to rodzaj produkcji
A. gniazdowej.
B. jednostkowej.
C. wielowariantowej.
D. seryjnej.
Pytanie z egzaminu CKE, wrzesień 2014 (arkusz A.30-X-14.08).
Wyprodukowanie 3 500 000 sztuk żarówek LED tego samego typu najlepiej pasuje do produkcji seryjnej. Chodzi o to, że wytwarza się dużą liczbę takich samych albo bardzo podobnych wyrobów według ustalonej dokumentacji technologicznej, z powtarzalnymi operacjami i kontrolą jakości. W praktyce wygląda to tak, że firma ma przygotowaną linię montażową, normy zużycia materiałów, marszruty produkcyjne, harmonogramy dostaw podzespołów, a system MRP lub ERP planuje zapotrzebowanie na diody, płytki PCB, obudowy i opakowania. Przy takiej skali nie opłaca się działać „na oko”, tylko stosuje się standaryzację, partie produkcyjne, kontrolę międzyoperacyjną i badania wyrobów gotowych, np. test świecenia czy poboru mocy. Moim zdaniem to jeden z najbardziej klasycznych przykładów produkcji seryjnej w technikum: wyrób jest powtarzalny, ilość jest bardzo duża, a proces musi być dobrze zorganizowany logistycznie. Dobre praktyki branżowe, np. zgodność z ISO 9001, kładą tu nacisk na powtarzalność procesu, identyfikowalność partii i stabilną jakość każdej serii.
W tym pytaniu łatwo pomylić rodzaj produkcji z organizacją stanowisk albo z cechą asortymentu. Produkcja gniazdowa nie oznacza po prostu, że produkuje się dużo wyrobów. To raczej sposób rozmieszczenia maszyn i stanowisk w tzw. gniazdach, czyli grupach przeznaczonych do wykonywania podobnych operacji lub obróbki podobnych elementów. Takie rozwiązanie może wspierać produkcję seryjną, ale samo w sobie nie opisuje skali 3 500 000 jednakowych żarówek LED. Z mojego doświadczenia uczniowie często widzą dużą fabrykę i od razu myślą o gniazdach produkcyjnych, ale to nie jest główne kryterium w tym zadaniu. Produkcja jednostkowa dotyczy wyrobów wykonywanych pojedynczo albo w bardzo małych ilościach, zwykle pod konkretne zamówienie, jak prototyp maszyny, specjalna szafa sterownicza czy nietypowy element konstrukcyjny. Przy milionach sztuk żarówek taka odpowiedź kompletnie nie pasuje, bo proces musiałby być powtarzalny, znormalizowany i oparty na partiach. Produkcja wielowariantowa oznacza natomiast wytwarzanie wielu odmian produktu, na przykład żarówek o różnych mocach, barwach światła, gwintach i kształtach obudowy. W pytaniu jest jednak mowa o żarówkach typu LED jako dużej liczbie sztuk, a nie o szerokiej gamie wariantów. Najważniejszą przesłanką jest więc ogromna powtarzalność i ilość, co prowadzi do produkcji seryjnej. W praktyce planowanie takiej produkcji łączy się z harmonogramowaniem partii, kontrolą zapasów komponentów, utrzymaniem ciągłości dostaw oraz kontrolą jakości każdej serii, a nie z wykonywaniem pojedynczych zamówień czy przypadkowym tworzeniem wielu wersji produktu.