Jeżeli wskaźnik pokrycia potrzeb zapasem wynosi 4 tygodnie, to wskaźnik rocznej rotacji w razach wynosi
A. 13
B. 4
C. 3
D. 12
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz A.30-X-19.06).
Wskaźnik pokrycia potrzeb zapasem informuje, na ile czasu wystarczy aktualny zapas przy założonym, przeciętnym zużyciu lub sprzedaży. Skoro zapas pokrywa potrzeby na 4 tygodnie, to w ciągu roku taki zapas teoretycznie „odtworzy się” 52 tygodnie / 4 tygodnie = 13 razy. Dlatego roczna rotacja w razach wynosi 13. W praktyce magazynowej jest to bardzo ważny wskaźnik, bo pokazuje, jak szybko kapitał zamrożony w zapasach wraca do obrotu. Moim zdaniem to jeden z bardziej użytecznych wskaźników, bo od razu widać, czy zapas nie leży za długo na regale. W dobrych praktykach zarządzania zapasami porównuje się rotację z normami dla danej branży, sezonowością popytu, terminami dostaw i poziomem zapasu bezpieczeństwa. Na przykład w hurtowni materiałów szybko rotujących rotacja 13 razy w roku może być akceptowalna, ale dla produktów świeżych mogłaby być zbyt niska. Trzeba zawsze patrzeć na kontekst, nie tylko na samą liczbę.
W tym zadaniu łatwo pomylić dwa różne pojęcia: czas pokrycia zapasem i rotację roczną w razach. Wskaźnik pokrycia potrzeb zapasem wynoszący 4 tygodnie nie oznacza, że rotacja wynosi 4. Te 4 tygodnie mówią tylko, przez jaki okres bieżący zapas wystarczy na pokrycie zapotrzebowania. Dopiero gdy odniesiemy ten okres do całego roku, otrzymujemy liczbę cykli obrotu zapasu. Rok w obliczeniach magazynowych najczęściej przyjmuje się jako 52 tygodnie, więc 52 tygodnie / 4 tygodnie = 13 razy. Wynik 12 może się pojawić, gdy ktoś uprości rok do 12 miesięcy i spróbuje podzielić go przez „około miesiąc”. Problem w tym, że 4 tygodnie to nie to samo co pełny miesiąc kalendarzowy, a w logistyce takie zaokrąglenie potrafi dać błędną interpretację wskaźnika. Z kolei wynik 3 zwykle wynika z intuicyjnego, ale niepoprawnego skojarzenia kwartału z czterema tygodniami albo z pomieszania jednostek czasu. W analizie zapasów jednostki muszą być spójne: jeśli pokrycie jest w tygodniach, to rok też przeliczamy na tygodnie. Z mojego doświadczenia takie błędy wychodzą potem przy planowaniu zakupów: magazyn może zamówić towar za wcześnie albo za późno, bo ktoś źle ocenił tempo rotacji. Dobra praktyka jest prosta: najpierw ustalamy jednostkę czasu, potem liczymy, ile takich okresów mieści się w roku.