Oblicz wielkość wskaźnika rotacji zapasów w razach, jeżeli sprzedaż w danym roku wyniosła 600 sztuk, a średni stan zapasów utrzymywał się na poziomie 20 sztuk.
A. 30 razy.
B. 18 razy.
C. 20 razy.
D. 12 razy.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz AU.22-X-19.06).
Wskaźnik rotacji zapasów w razach pokazuje, ile razy w ciągu roku średni zapas został sprzedany, zużyty albo odtworzony. Liczymy go według prostego wzoru: wskaźnik rotacji zapasów = sprzedaż w okresie / średni stan zapasów. W tym zadaniu mamy sprzedaż 600 sztuk oraz średni zapas 20 sztuk, więc 600 / 20 = 30 razy. Oznacza to, że przeciętny zapas obracał się w roku trzydzieści razy. W praktyce magazynowej taki wynik mówi, że zapas nie zalega długo na regale, tylko dość szybko przechodzi przez magazyn. Moim zdaniem to jeden z ważniejszych wskaźników, bo od razu pokazuje, czy kapitał firmy nie jest zamrożony w nadmiernych stanach magazynowych. W dobrych praktykach zarządzania zapasami porównuje się ten wskaźnik z normami dla danej branży, sezonowością sprzedaży i poziomem obsługi klienta. Sama wysoka rotacja nie zawsze jest idealna, bo zbyt mały zapas może powodować braki towaru. Ale przy podanych danych wynik 30 razy jest obliczeniowo poprawny i logiczny.
W tym zadaniu kluczowe jest zrozumienie, że wskaźnik rotacji zapasów w razach nie oznacza ani samej wielkości sprzedaży, ani średniego zapasu, ani przypadkowej różnicy między tymi wartościami. Jest to relacja między sprzedażą w danym okresie a przeciętnym stanem zapasów. Dlatego trzeba podzielić 600 sztuk przez 20 sztuk, a nie wykonywać inne działania. Wynik 12 razy mógłby wynikać z pomylenia rotacji z jakimś przeliczeniem miesięcznym, na przykład z myślenia, że skoro rok ma 12 miesięcy, to wskaźnik też powinien być bliski 12. To częsty błąd, ale rotacja zależy od danych magazynowych, a nie od samej liczby miesięcy. Wynik 18 razy nie ma uzasadnienia w podanych liczbach i wygląda raczej na efekt niedokładnego rachunku albo pomieszania pojęć ze średnim okresem magazynowania. Wynik 20 razy to z kolei przepisanie średniego stanu zapasów jako odpowiedzi, a to nie jest wskaźnik rotacji, tylko jedna z danych wejściowych. Z mojego doświadczenia takie pomyłki biorą się stąd, że uczniowie zapamiętują hasło rotacja zapasów, ale nie łączą go z konkretnym wzorem. W logistyce i gospodarce magazynowej dobra praktyka jest taka, żeby zawsze sprawdzić, co jest w liczniku, a co w mianowniku. Sprzedaż lub zużycie idzie do licznika, średni zapas do mianownika. Wtedy jednostki sztuk się skracają, a wynik dostajemy w razach. Tutaj poprawny rachunek to 600 / 20 = 30, więc tylko wartość 30 razy opisuje rzeczywistą liczbę obrotów zapasu w roku.