Zapas podzespołów instalacji gazowej montowanej na specjalne życzenie klienta w warsztacie samochodowym należy zamawiać zgodnie z systemem
A. partia na partię.
B. ciągłego przeglądu.
C. stałej dostawy.
D. min-max.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz A.30-X-19.06).
W tym przypadku najlepszy jest system partia na partię, czyli zamawianie dokładnie takiej ilości podzespołów, jaka jest potrzebna do konkretnego zlecenia klienta. Instalacja gazowa montowana na specjalne życzenie nie jest typowym, szybko rotującym towarem, który schodzi codziennie z półki. Warsztat nie powinien więc trzymać dużego zapasu reduktorów, wtryskiwaczy, sterowników czy przewodów tylko dlatego, że może kiedyś się przydadzą. Moim zdaniem to bardzo rozsądne podejście, bo elementy instalacji LPG bywają różne dla różnych modeli aut, silników i wymagań klienta. System partia na partię ogranicza zamrożenie kapitału w magazynie, zmniejsza ryzyko przestarzenia części i ułatwia kontrolę kosztów zlecenia. W praktyce wygląda to tak: klient zamawia montaż instalacji, warsztat dobiera konkretny komplet zgodnie ze specyfikacją techniczną i dopiero wtedy zamawia potrzebne komponenty. To jest zgodne z dobrą praktyką zarządzania zapasami dla pozycji o nieregularnym popycie, wysokiej wartości lub specjalnym przeznaczeniu.
Przy takim pytaniu łatwo pomylić zapas specjalny z normalnym zapasem eksploatacyjnym, a to prowadzi do złego wyboru metody zamawiania. System min-max dobrze sprawdza się tam, gdzie materiał jest zużywany regularnie, na przykład filtry, oleje, śruby, opaski zaciskowe czy popularne części serwisowe. Ustala się wtedy poziom minimalny i maksymalny, a po zejściu poniżej minimum uzupełnia się stan magazynu. Dla podzespołów instalacji gazowej zamawianej pod konkretnego klienta taki model może powodować zaleganie części, które nie będą pasować do następnych samochodów. Stała dostawa też nie jest najlepsza, bo zakłada powtarzalność dostaw w ustalonych terminach lub ilościach. To ma sens przy stabilnym, przewidywalnym zużyciu, a nie przy indywidualnych zleceniach warsztatowych. System ciągłego przeglądu polega na bieżącym monitorowaniu poziomu zapasu i składaniu zamówienia po osiągnięciu punktu ponownego zamówienia. Jest bardzo przydatny dla ważnych pozycji magazynowych, ale nadal wymaga określenia typowego popytu i zapasu bezpieczeństwa. Tutaj problem jest inny: nie chcemy stale odnawiać zapasu, tylko dobrać komplet dokładnie do jednego montażu. Z mojego doświadczenia wynika, że uczniowie często wybierają bardziej „magazynowe” rozwiązania, bo brzmią profesjonalnie, ale w logistyce ważniejsze jest dopasowanie metody do charakteru popytu. Dla nietypowego, jednostkowego zamówienia właściwe jest podejście partia na partię.