Stan zapasów pozwalający na zachowanie ciągłości produkcji dla zakładu wynosi 70 sztuk puszek. Ile sztuk zapasu nadmiernego posiada zakład, jeżeli na początku miesiąca stan magazynu wynosił 60 sztuk, a w ciągu kolejnego miesiąca zakupiono kolejne 30 sztuk puszek? Żadna ze zmagazynowanych puszek nie została wykorzystana do produkcji.
A. 20 sztuk.
B. 40 sztuk.
C. 10 sztuk.
D. 30 sztuk.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz AU.22-X-19.06).
Stan końcowy zapasu trzeba policzyć bardzo zwyczajnie: stan początkowy 60 sztuk + przyjęcie do magazynu 30 sztuk - zużycie 0 sztuk = 90 sztuk. Skoro poziom zapasu potrzebny do zachowania ciągłości produkcji wynosi 70 sztuk, to zapas nadmierny jest różnicą między zapasem rzeczywistym a zapasem wymaganym: 90 - 70 = 20 sztuk. Dlatego odpowiedź 20 sztuk jest właściwa. W praktyce magazynowej taki poziom 70 sztuk można traktować jako zapas normatywny, minimalny albo zabezpieczający, zależnie od opisu firmy. Wszystko ponad ten poziom, jeśli nie jest uzasadnione planem produkcji, terminem dostaw lub sezonowością, zamraża kapitał i zajmuje miejsce w magazynie. Moim zdaniem to jest jeden z ważniejszych nawyków w logistyce: nie patrzeć tylko, ile kupiono, ale jaki jest realny stan po wszystkich przyjęciach i rozchodach. Dobra praktyka branżowa to regularne porównywanie stanu ewidencyjnego z normą zapasu, kontrola rotacji oraz analiza, czy nadwyżka nie powoduje zbędnych kosztów składowania, inwentaryzacji i ryzyka uszkodzeń opakowań.
W tym zadaniu łatwo pomylić kilka pojęć: zakup, zapas potrzebny do produkcji oraz zapas nadmierny. Zapas nadmierny nie oznacza całej dostawy ani brakującej ilości względem normy. Trzeba najpierw ustalić rzeczywisty stan magazynu po operacjach magazynowych. Na początku było 60 sztuk puszek, potem przyjęto 30 sztuk, a ponieważ żadna puszka nie została wydana do produkcji, stan końcowy wynosi 90 sztuk. Dopiero ten stan porównujemy z poziomem wymaganym do zachowania ciągłości produkcji, czyli z 70 sztukami. Nadwyżka to tylko część ponad ten poziom, czyli 20 sztuk. Wynik 40 sztuk zwykle bierze się z chaotycznego dodawania lub odejmowania danych bez ustalenia, co jest stanem początkowym, a co normą. Wynik 10 sztuk może wynikać z patrzenia tylko na sytuację przed zakupem, bo 60 sztuk było o 10 mniej niż wymagane 70, ale po dostawie sytuacja całkiem się zmieniła. Wynik 30 sztuk to z kolei typowe utożsamienie całego zakupu z zapasem nadmiernym, co w magazynie jest niepoprawne, bo część dostawy uzupełnia zapas do poziomu bezpiecznego. W dobrych praktykach zarządzania zapasami zawsze analizuje się przepływy: stan początkowy, przyjęcia, wydania i stan końcowy. Dopiero potem ocenia się nadwyżkę albo niedobór. Z mojego doświadczenia, taki prosty schemat bardzo pomaga przy zadaniach z normami zapasu i ogranicza pomyłki przy inwentaryzacji czy planowaniu zamówień.