Jeżeli zapas maksymalny zgromadzony w magazynie wynosi 140 t, a suma zapasów nierotujących 10 t, to poziom zapasu obrotowego w tym magazynie jest na poziomie
A. 14 t
B. 150 t
C. 1 400 t
D. 130 t
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2022 (arkusz AU.22-SG-22.01).
Poziom zapasu obrotowego wynosi 130 t, ponieważ z całego zapasu maksymalnego trzeba odjąć tę część, która nie bierze udziału w normalnym obrocie magazynowym. Zapas maksymalny to 140 t, a zapasy nierotujące, czyli takie które zalegają, nie są wydawane albo bardzo długo nie mają ruchu, wynoszą 10 t. Obliczenie jest więc proste: 140 t - 10 t = 130 t. W praktyce magazynowej zapas obrotowy to ta część zapasu, która realnie pracuje: jest przyjmowana, składowana, kompletowana i wydawana do produkcji, sprzedaży albo dalszej dystrybucji. Moim zdaniem to jedno z ważniejszych rozróżnień, bo sam wysoki stan magazynowy nie oznacza jeszcze, że firma ma dobrze zabezpieczony materiał. Jeżeli część towaru jest nierotująca, przeterminowana, uszkodzona albo po prostu niepotrzebna, to tylko blokuje miejsce, kapitał i utrudnia organizację składowania. Dobra praktyka branżowa mówi, żeby regularnie analizować rotację zapasów, np. przez wskaźniki rotacji, analizę ABC/XYZ oraz kontrolę zapasów wolno rotujących. Dzięki temu kierownik magazynu widzi, ile zapasu faktycznie obsługuje bieżące potrzeby, a ile jest problemem do wyjaśnienia. W tym zadaniu interesuje nas właśnie zapas obrotowy, więc od zapasu maksymalnego odejmujemy zapas nierotujący.
W tym zadaniu łatwo pomylić pojęcia, bo wszystkie liczby wyglądają dość prosto, ale sens logistyczny jest ważniejszy niż samo mechaniczne liczenie. Zapas obrotowy nie jest procentem zapasu maksymalnego ani przypadkową częścią zapasu. To ta ilość materiału lub towaru, która realnie uczestniczy w bieżących procesach magazynowych, czyli może być wydawana, uzupełniana i wykorzystywana w normalnym obrocie. Jeżeli w magazynie znajduje się 140 t zapasu maksymalnego, a 10 t stanowią zapasy nierotujące, to nie wolno ich traktować jako aktywnej części zapasu. Trzeba je odjąć, a nie dodać ani przemnożyć. Wynik 14 t zwykle bierze się z błędnego skojarzenia z 10% od 140 t, ale w treści nie ma informacji o procencie, tylko podana jest konkretna masa 10 t. Wynik 150 t powstałby po dodaniu zapasów nierotujących do maksymalnych, co jest nielogiczne, bo zapas maksymalny już obejmuje całkowity stan, a nie jest wartością do powiększania. Z kolei 1 400 t to typowy błąd przesunięcia zera albo niepotrzebnego mnożenia przez 10. W magazynie takie pomyłki mogą mieć realne skutki: błędne planowanie dostaw, zawyżenie dostępności towaru, zajęcie powierzchni składowej i zamrożenie kapitału. Z mojego doświadczenia najlepiej najpierw ustalić, co oznacza każdy składnik: zapas maksymalny to całość, zapas nierotujący to część niepracująca, a zapas obrotowy to różnica między nimi. Dlatego poprawne rozumowanie prowadzi do 130 t.