W logistyce procesu dystrybucji występują zapasy
A. wyrobów gotowych.
B. produkcji niezakończonej.
C. surowców.
D. materiałów.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2021 (arkusz AU.22-SG-21.06).
W logistyce dystrybucji podstawowym przedmiotem zapasu są wyroby gotowe, czyli produkty zakończone technologicznie, przyjęte z produkcji do magazynu i przeznaczone do sprzedaży lub wysyłki do klienta. To właśnie na tym etapie liczy się dostępność towaru, szybka kompletacja zamówień, prawidłowe pakowanie, etykietowanie oraz organizacja transportu. Przykład z praktyki: fabryka produkuje napoje, a po rozlaniu i zapakowaniu butelki trafiają do magazynu wyrobów gotowych. Dopiero stamtąd są kompletowane na palety i wysyłane do hurtowni, sklepów albo centrów dystrybucyjnych. Moim zdaniem tu najłatwiej zapamiętać zasadę: dystrybucja zaczyna się wtedy, gdy produkt jest już gotowy dla odbiorcy. W dobrych praktykach branżowych stosuje się tu m.in. FIFO lub FEFO, kontrolę partii, identyfikację kodami GS1, system WMS oraz wskaźniki poziomu obsługi, np. terminowość dostaw OTIF. Zapasy wyrobów gotowych pozwalają firmie reagować na popyt bez czekania na zakończenie produkcji, ale ich poziom trzeba pilnować, bo za duży zapas zamraża kapitał i zajmuje miejsce magazynowe.
W tym pytaniu łatwo pomylić logistykę dystrybucji z logistyką zaopatrzenia albo produkcji, bo wszędzie występują jakieś zapasy. Trzeba jednak patrzeć na etap przepływu materiałowego. Surowce są typowe dla początku łańcucha dostaw, czyli dla zaopatrzenia i przygotowania produkcji. Są kupowane od dostawców po to, żeby dopiero coś z nich wytworzyć, na przykład mąka w piekarni, stal w zakładzie metalowym albo granulat tworzywa w produkcji opakowań. Materiały również służą głównie do procesu produkcyjnego albo pomocniczego, więc nie są głównym zapasem dystrybucyjnym. Mogą to być elementy montażowe, opakowania, środki eksploatacyjne czy komponenty, ale one jeszcze nie są produktem gotowym dla klienta końcowego. Produkcja niezakończona to jeszcze inna kategoria, związana z wyrobami w trakcie obróbki, montażu lub kompletowania technologicznego. Taki zapas znajduje się między operacjami produkcyjnymi, a nie w kanale dystrybucji. Typowy błąd myślowy polega na tym, że słowo zapasy traktuje się zbyt ogólnie, jako wszystko co leży w magazynie. W logistyce trzeba jednak rozróżniać funkcję zapasu. W dystrybucji zapas ma zabezpieczyć sprzedaż, terminowe dostawy i obsługę zamówień klienta, dlatego dotyczy wyrobów gotowych. Z mojego doświadczenia, jeśli wyobrazić sobie magazyn wysyłkowy sklepu internetowego albo centrum dystrybucyjne sieci handlowej, od razu widać, że nie trzyma się tam półproduktów do dalszej obróbki, tylko towary gotowe do wydania, załadunku i przewozu.