Zarządzanie zapasami przez dostawcę w łańcuchu dostaw to strategia
A. VMI (Vendor Managed Inventory)
B. TQM (Total Quality Management)
C. SCOR (Supply Chain Operation Reference-Model)
D. ECR (Efficient Consumer Response)
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2019 (arkusz A.30-X-19.06).
VMI, czyli Vendor Managed Inventory, to właśnie zarządzanie zapasami przez dostawcę. Sens tej strategii jest taki, że dostawca nie tylko dostarcza towar, ale też aktywnie pilnuje poziomu zapasu u odbiorcy, np. w magazynie sklepu, hurtowni albo zakładu produkcyjnego. Odbiorca udostępnia dane o sprzedaży, stanach magazynowych, prognozach popytu i czasem planach produkcyjnych, a dostawca na tej podstawie decyduje, kiedy i ile towaru dosłać. Moim zdaniem to jedno z bardziej praktycznych rozwiązań w łańcuchu dostaw, bo dobrze ustawione VMI zmniejsza ryzyko braków towaru i jednocześnie ogranicza nadmierne zapasy. W praktyce działa to np. tak: producent napojów widzi w systemie, że w centrum dystrybucyjnym sieci handlowej zapas spadł poniżej ustalonego poziomu minimalnego, więc sam planuje uzupełnienie dostawy, bez czekania na klasyczne zamówienie od klienta. Do dobrych praktyk należy tu jasne ustalenie poziomów minimalnych i maksymalnych, częstotliwości dostaw, odpowiedzialności za zapas oraz wymiany danych przez EDI, ERP lub inne systemy informatyczne. VMI jest szczególnie użyteczne przy towarach szybko rotujących, sezonowych albo takich, gdzie przerwa w dostępności mocno psuje obsługę klienta. Ważne jest też zaufanie między partnerami, bo bez rzetelnych danych o sprzedaży i zapasach cały mechanizm będzie działał słabo, tak po prostu.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka pojęć, bo wszystkie skróty brzmią bardzo logistycznie i faktycznie występują w zarządzaniu przedsiębiorstwem lub łańcuchem dostaw. ECR, czyli Efficient Consumer Response, dotyczy sprawnej reakcji na potrzeby konsumenta. Jest to koncepcja współpracy producentów, dystrybutorów i handlu, której celem jest lepsze dopasowanie dostaw, promocji i asortymentu do realnego popytu. ECR może korzystać z danych sprzedażowych i usprawniać przepływ towarów, ale samo w sobie nie oznacza, że dostawca przejmuje zarządzanie zapasami klienta. To częsty błąd myślowy: skoro ECR dotyczy efektywnej obsługi konsumenta, to ktoś uznaje, że chodzi też o sterowanie zapasem. Częściowo temat jest bliski, ale definicyjnie to nie to. TQM, czyli Total Quality Management, odnosi się do kompleksowego zarządzania jakością. Chodzi tam o ciągłe doskonalenie procesów, zaangażowanie pracowników, ograniczanie błędów i spełnianie wymagań klienta. TQM może poprawić jakość pracy magazynu albo dostaw, ale nie jest strategią uzupełniania zapasów przez dostawcę. SCOR natomiast to model referencyjny procesów łańcucha dostaw, wykorzystywany do opisu, pomiaru i doskonalenia działań takich jak planowanie, zaopatrzenie, produkcja, dostawa czy zwroty. Jest to raczej rama analityczna i standard porządkowania procesów, a nie konkretna metoda, w której dostawca sam pilnuje stanów magazynowych odbiorcy. Poprawnym pojęciem jest VMI, bo w nim odpowiedzialność za planowanie uzupełnień zapasu przechodzi w dużej części na dostawcę, zwykle przy wsparciu danych z systemów ERP, WMS lub EDI. Z mojego doświadczenia najłatwiej zapamiętać to tak: jeśli w nazwie jest Vendor, czyli dostawca, i Managed Inventory, czyli zarządzany zapas, to chodzi dokładnie o zapas kontrolowany przez dostawcę.