Przedsiębiorstwo transportowe otrzymało zlecenie przewozu ładunku na trasie Toruń - Stryków - Toruń. Odległość między miastami wynosi po 150 km. Z Torunia do Strykowa przewoźnik będzie transportował ładunek o masie 20 t, a w drodze powrotnej o masie 16 t. Oblicz łączny koszt realizacji usługi transportowej na podstawie zamieszczonego cennika.
| Cennik |
|---|
| do 100 km 0,20 zł/tkm |
| od 101 km do 200 km 0,25 zł/tkm |
| od 201 km do 300 km 0,30 zł/tkm |
| od 301 km do 400 km 0,35 zł/tkm |
| powyżej 400 km 0,40 zł/tkm |
A. 2 160,00 zł
B. 1 620,00 zł
C. 1 890,00 zł
D. 1 350,00 zł
W tym zadaniu kluczowe jest poprawne użycie jednostki tkm, czyli tonokilometra. Tonokilometr oznacza przewiezienie 1 tony ładunku na odległość 1 km. Cennik podaje stawkę w zł/tkm, więc koszt liczymy osobno dla każdego odcinka, bo na trasie Toruń - Stryków przewożone jest 20 t, a w drodze powrotnej 16 t. Odległość w każdą stronę wynosi 150 km, więc mieści się w przedziale od 101 km do 200 km. Stawka wynosi zatem 0,25 zł/tkm. Koszt przejazdu do Strykowa: 150 km × 20 t × 0,25 zł/tkm = 750,00 zł. Koszt powrotu: 150 km × 16 t × 0,25 zł/tkm = 600,00 zł. Razem: 750,00 zł + 600,00 zł = 1 350,00 zł. Moim zdaniem to bardzo praktyczny przykład, bo w realnej firmie transportowej często nie liczy się kosztu tylko od kilometrów, ale od wykonanej pracy przewozowej. Dobra praktyka branżowa jest taka, żeby zawsze sprawdzić: jaka jest masa ładunku na danym odcinku, jaka jest odległość tego odcinka oraz jaka stawka z cennika pasuje do tej właśnie odległości. Nie wolno automatycznie sumować mas z obu kursów, bo ładunki nie jadą jednocześnie.
Najczęstszy błąd w tym zadaniu polega na tym, że ktoś patrzy na całą trasę jako 300 km i dobiera stawkę z przedziału od 201 km do 300 km, czyli 0,30 zł/tkm. To wygląda logicznie na pierwszy rzut oka, ale w tej kalkulacji nie jest poprawne, bo przewóz odbywa się w dwóch odcinkach po 150 km, a na każdym odcinku jest inna masa ładunku. Cennik odnosi się do odległości przewozu danego ładunku, a nie do całkowitej długości wyjazdu samochodu, jeśli ładunek zmienia się po drodze. Dlatego zastosowanie stawki 0,30 zł/tkm prowadzi do zawyżenia kosztu do 1 620,00 zł. Jeszcze większe kwoty, takie jak 1 890,00 zł czy 2 160,00 zł, wynikają zwykle z przyjęcia jeszcze wyższej stawki albo z pomieszania średniej masy, sumy mas i łącznej długości trasy. W praktyce transportowej takie uproszczenie potrafi mocno przekłamać wycenę usługi. Trzeba pamiętać, że praca przewozowa to masa razy odległość, ale masa musi odpowiadać konkretnemu odcinkowi. Do Strykowa jedzie 20 t przez 150 km, a z powrotem 16 t przez 150 km. Dopiero po obliczeniu kosztów cząstkowych można je zsumować. Z mojego doświadczenia najbezpieczniej jest rozpisać trasę w tabelce: odcinek, kilometry, tonaż, stawka, koszt. Wtedy od razu widać, że właściwa stawka dla obu przejazdów to 0,25 zł/tkm, a prawidłowa suma wynosi 1 350,00 zł.