Odpowiedzialny za wydawanie poleceń bezpiecznych manewrów statków powietrznych na płycie postojowej jest
Koordynator ruchu naziemnego to osoba, której rola na płycie postojowej jest absolutnie kluczowa dla bezpieczeństwa i płynności operacji lotniskowych. To właśnie on odpowiada za wydawanie poleceń dotyczących manewrowania statkami powietrznymi w obszarze, gdzie znajduje się dużo innych pojazdów, sprzętu i ludzi. W praktyce – to on mówi, gdzie i kiedy samolot może się przemieszczać, gdzie ma się zatrzymać czy w którym miejscu rozpocząć kołowanie. Moim zdaniem, bez koordynatora wszystko zamieniłoby się w totalny chaos. Standardy obowiązujące na lotniskach, jak choćby ICAO Annex 14 czy dokumenty AIP Polska, jasno wskazują, że właśnie ta funkcja ma uprawnienia do wydawania bezpośrednich poleceń pilotom i ekipom naziemnym w obrębie płyty postojowej. Spotkałem się kiedyś z sytuacją, gdy jeden z operatorów pomocy naziemnych próbował samodzielnie kierować samolotem... to nie skończyło się dobrze, bo zabrakło centralnej koordynacji. Takie przypadki pokazują, jak ważna jest rola koordynatora – jego decyzje mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ludzi i sprzętu. Dobrą praktyką jest też ciągła łączność radiowa i ścisła współpraca z wieżą kontroli lotów, ale ostateczne komendy na płycie i tak należą do koordynatora ruchu naziemnego.
Często zdarza się, że patrząc na zakres obowiązków różnych służb lotniskowych, można się pogubić, kto faktycznie odpowiada za bezpieczeństwo manewrów statków powietrznych na płycie postojowej. Wiele osób myśli, że wartownik WSO-SOL czy dyżurny dyspozytor LSRG mają tu decydujący głos, bo przecież są praktycznie wszędzie i odpowiadają za szeroko rozumiane bezpieczeństwo. Jednak to jest pewne uproszczenie. Wartownik WSO-SOL faktycznie dba o ochronę i kontrolę dostępu do stref zastrzeżonych, ale nie podejmuje decyzji dotyczących ruchu samolotów, bo nie ma do tego ani uprawnień, ani odpowiednich szkoleń. Podobnie, dyżurny dyspozytor LSRG albo dowódca LSRG skupiają się na gotowości do reagowania w sytuacji zagrożenia pożarowego czy ratownictwa, a nie na codziennym kierowaniu ruchem maszyn cywilnych. To są zupełnie inne kompetencje – LSRG działa wtedy, gdy coś się wydarzy, a nie podczas rutynowych operacji naziemnych. Typowym błędem jest mylenie ogólnego poczucia bezpieczeństwa z realną, codzienną organizacją ruchu. Z praktyki wiem, że czasem nawet pracownicy lotniska mają wątpliwości, kto może wydawać polecenia pilotom na płycie. Kluczowe jest jednak to, że regulaminy lotniskowe, a także międzynarodowe wytyczne (np. ICAO), jasno przypisują tę odpowiedzialność koordynatorowi ruchu naziemnego. To on ma kompetencje i obowiązek decydować o tym, jak i gdzie ma się przemieścić samolot, żeby uniknąć kolizji czy nieporozumień. Pozostałe służby – choć bardzo ważne – wspierają działania koordynatora, ale nie przejmują jego funkcji decyzyjnej na płycie postojowej. Warto o tym pamiętać, bo od właściwego rozdzielenia ról zależy bezpieczeństwo wszystkich operacji naziemnych.