Wiadomość rozpowszechniana za pomocą środków telekomunikacyjnych, zawierająca informacje o ustanowieniu, stanie lub zmianach urządzeń lotniczych, służbach, procedurach, a także o niebezpieczeństwie, których znajomość we właściwym czasie jest istotna dla personelu związanego z operacjami lotniczymi nazywa się
NOTAM to skrót od „Notice to Airmen” i w branży lotniczej oznacza oficjalną, krótką wiadomość, która przekazuje kluczowe informacje związane z bezpieczeństwem i organizacją ruchu lotniczego. Moim zdaniem to jedno z najważniejszych narzędzi informacyjnych, jakie ma do dyspozycji zarówno pilot, jak i cały personel operacyjny portów lotniczych. Przykładowo, jeśli zamyka się pas startowy na kilka godzin z powodu remontu lub pojawiła się nowa przeszkoda lotnicza w pobliżu lotniska, informacja o tym zostanie opublikowana właśnie w formie NOTAMa. Z mojego doświadczenia wynika, że czytanie NOTAMów powinno być rutyną przed każdym lotem – szczególnie przy zmiennych warunkach operacyjnych, bo mogą się w nich znaleźć informacje o zmianie procedur, czasowym braku dostępności pomocy nawigacyjnych, a nawet o planowanych ćwiczeniach wojskowych. Organizacje jak ICAO (Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego) oraz polska PAŻP mają ściśle określone procedury wydawania i aktualizowania tych wiadomości. W praktyce NOTAM jest obowiązkową lekturą przed startem i na trasie, bo jego brak może prowadzić do poważnych konsekwencji zarówno dla bezpieczeństwa, jak i organizacji lotu. Co ciekawe, istnieją różne rodzaje NOTAMów, np. seria A dla lotnisk międzynarodowych, czy seria S dla informacji o warunkach zimowych. To narzędzie niby proste, ale bez niego operacje lotnicze byłyby totalnie chaotyczne.
W branży lotniczej bardzo łatwo pomylić różne typy komunikatów i raportów, bo skróty bywają zbliżone, a każdy z nich odpowiada za zupełnie inne aspekty operacji lotniczych. Przykładowo, METAR to depesza meteorologiczna, która dostarcza szczegółowych informacji o bieżących warunkach pogodowych na lotnisku, takich jak widzialność, wiatr, zachmurzenie czy temperatura. Jego głównym zastosowaniem jest wsparcie decyzji operacyjnych związanych stricte z pogodą, a nie infrastrukturą czy zmianami proceduralnymi. Moim zdaniem, wiele osób myli METAR z NOTAM, bo oba są powszechnie wykorzystywane przez pilotów, jednak ich funkcje są zupełnie różne. Z kolei SNOWTAM to specjalny rodzaj NOTAM-u, ale dotyczy wyłącznie warunków nawierzchni lotniskowych podczas opadów śniegu lub gołoledzi, co jest kluczowe głównie w sezonie zimowym, szczególnie w Europie Środkowej czy Skandynawii. Nie zawiera natomiast innych informacji, takich jak zmiany w procedurach czy awarie urządzeń. MOTNE natomiast to coraz rzadziej stosowany format raportów o stanie nawierzchni lotnisk – dawniej wykorzystywany głównie w Europie, ale obecnie zastępowany przez inne, bardziej zrozumiałe systemy raportowania. Wybierając inną odpowiedź niż NOTAM, można popełnić błąd wynikający z nieodróżnienia rodzaju przekazywanych informacji – czy dotyczą one pogody, sezonowych ograniczeń związanych ze śniegiem, czy może zmian w samej infrastrukturze lub procedurach. NOTAM jest jedynym oficjalnym źródłem informacji o tym, co w danym momencie zmienia się w lotnictwie, a jego waga jest bezdyskusyjna, bo jego nieznajomość wiąże się z realnym ryzykiem operacyjnym. Przed lotem zawsze warto poświęcić uwagę na zrozumienie wszystkich typów komunikatów, by nie przeoczyć istotnych wiadomości, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo.